{"id":7515,"date":"2020-05-24T18:53:50","date_gmt":"2020-05-24T18:53:50","guid":{"rendered":"http:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/?p=7515"},"modified":"2020-05-27T09:14:41","modified_gmt":"2020-05-27T09:14:41","slug":"bieg-z-oplotkami-i-chod-w-pelnym-obciazeniu-czyli-pierwsze-zawody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/?p=7515","title":{"rendered":"Bieg z op\u0142otkami i ch\u00f3d w pe\u0142nym obci\u0105\u017ceniu, czyli pierwsze zawody"},"content":{"rendered":"

Nie wiemy, gdzie i kiedy rozegrane zosta\u0142y pierwsze zawody lekkoatletyczne na Kielecczy\u017anie. Nie mo\u017cna tego ustali\u0107 w oparciu o nieliczne po\u015bwi\u0119cone pocz\u0105tkom dzia\u0142alno\u015bci sportowej dokumenty, jakie dost\u0119pne s\u0105 w Archiwum Pa\u0144stwowym, a tak\u017ce na podstawie niekompletnych rocznik\u00f3w prasy.<\/p>\n

\"\"
Tak skakali wzwy\u017c rezerwi\u015bci w Sandomierzu w 1934 roku (fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe)<\/figcaption><\/figure>\n

W „Gazecie Kieleckiej” pierwsz\u0105 wzmiank\u0119 bezpo\u015brednio m\u00f3wi\u0105c\u0105 o takich zawodach znale\u017ali\u015bmy w numerze z 20 maja 1923 roku. Zamieszczono w nim zapowied\u017a, \u017ce w Zielone \u015awi\u0105tki w niedziel\u0119 i poniedzia\u0142ek 20-21 maja uczestnicy zlotu Zwi\u0105zku Harcerstwa Polskiego w S\u0142owiku pod Kielcami rywalizowa\u0107 b\u0119d\u0105 w nast\u0119puj\u0105cych konkurencjach: biegach na 100, 200, 400 i 800 m oraz „biegu z op\u0142otkami” i rozstawnym, skokach wzwy\u017c i w dal, rzutach kul\u0105, dyskiem i granatem, a tak\u017ce w chodzie w pe\u0142nym obci\u0105\u017ceniu. Za wst\u0119p na zawody i do obozu harcerskiego trzeba by\u0142o zap\u0142aci\u0107 1000 marek (dla por\u00f3wnania: egzemplarz „GK” kosztowa\u0142 300 marek).
\nO wynikach tej rywalizacji nie poinformowano. Natomiast w nast\u0119pnym numerze „Gazety Kieleckiej” jej redaktor i wydawca Edmund Massalski<\/strong> w imieniu Komendy Okr\u0119gowej ZHP dzi\u0119kowa\u0142 m.in. kapitanowi Baczy\u0144skiemu<\/strong> „za ca\u0142odzienne trudy w s\u0119dziowaniu na zawodach”.<\/p>\n

Ma\u0142o prawdopodobne, aby to by\u0142y pierwsze zawody lekkoatletyczne na Kielecczy\u017anie. Wcze\u015bniej w biegach, skokach czy rzutach, b\u0119d\u0105cych podstaw\u0105 wychowania fizycznego i przysposobienia wojskowego, musieli rywalizowa\u0107 uczniowie i \u017co\u0142nierze. Ju\u017c pod koniec lata 1920 roku, gdy trwa\u0142a jeszcze wojna z bolszewick\u0105 Rosj\u0105, 16-letni Jerzy Czarniecki<\/strong> za\u0142o\u017cy\u0142 klub sportowy Lechia w Gimnazjum im. Jana \u015aniadeckiego. „Gazeta Kielecka” w kwietniu 1921 roku informowa\u0142a, \u017ce podobny klub powsta\u0142 r\u00f3wnie\u017c w Gimnazjum im. Miko\u0142aja Reja (od 1934 r. im. Stefana \u017beromskiego). Na pocz\u0105tku w obydwu istnia\u0142y wprawdzie tylko dru\u017cyny pi\u0142ki no\u017cnej, ale z pewno\u015bci\u0105 znalaz\u0142o si\u0119 w nich miejsce r\u00f3wnie\u017c dla lekkiej atletyki. Przemawia za tym cho\u0107by fakt, \u017ce Czarniecki w tej dyscyplinie sportu w kolejnych latach odnosi\u0142 sukcesy tak\u017ce na og\u00f3lnopolskiej arenie.<\/p>\n

\"\"
Mecz KSZO Ostrowiec – \u0141KS \u0141\u00f3d\u017a w pierwszej po\u0142owie lat 30. (ze zbior\u00f3w Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu \u015awi\u0119tokrzyskim)<\/figcaption><\/figure>\n

Pierwsze zawody lekkoatletyczne mog\u0142y te\u017c zorganizowa\u0107 stacjonuj\u0105ce w Kielcach jednostki wojskowe. „Gazeta Kielecka” pisa\u0142a, \u017ce 6 sierpnia 1921 roku w ramach obchod\u00f3w \u015bwi\u0119ta wojskowego „na boisku obok strzelnicy odby\u0142y si\u0119 Wielkie Igrzyska Sportowe z zawodami o nagrod\u0119”. W programie takich igrzysk prawdopodobnie nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 bieg\u00f3w, skok\u00f3w czy rzut\u00f3w.<\/p>\n

Na pierwsz\u0105 informacj\u0119 z wynikami zawod\u00f3w lekkoatletycznych na Kielecczy\u017anie natrafili\u015bmy w wydawanym w Kielcach i Radomiu „S\u0142owie” z 11 czerwca 1923 roku. Dowiadujemy si\u0119 z niej, \u017ce w J\u0119drzejowie odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cenia boiska dla miejscowego gniazda Towarzystwa Gimnastycznego „Sok\u00f3\u0142” z udzia\u0142em gniazd sokolich z Kielc, Skar\u017cyska i Radomia. Rozegrany zosta\u0142 m.in. tr\u00f3jb\u00f3j lekkoatletyczny, „kt\u00f3rego wyniki by\u0142y nadspodziewanie pomy\u015blne, bowiem w skoku wzwy\u017c osi\u0105gn\u0105\u0142 Czarniecki z Kielc 1,60 m, w skoku w dal ten\u017ce Czarniecki 5,50 m i Barga<\/strong> z Kielc 5,35 i w biegu na 100 m Barga 12 1\/2 sek.”
\n8 lipca 1923 roku w Kielcach mia\u0142a miejsce uroczysto\u015b\u0107 przekazania sztandaru 4. Pu\u0142kowi Piechoty. „Po po\u0142udniu na placu \u0107wiczebnym przy ul. Prostej odby\u0142y si\u0119 zawody sportowe, podczas kt\u00f3rych \u017co\u0142nierze wykonywali popisowo r\u00f3\u017cne ewolucje, biegi, skoki, rzuty ci\u0119\u017ck\u0105 kul\u0105, produkcje na trapezie itp.” – relacjonowa\u0142a „Gazeta Kielecka”.<\/p>\n

\"\"
Jerzy Czarniecki jako oficer Wojska Polskiego (z archiwum Antoniego Paw\u0142owskiego)<\/figcaption><\/figure>\n

Kilka tygodni p\u00f3\u017aniej mo\u017cna by\u0142o si\u0119 z niej dowiedzie\u0107, \u017ce 26 sierpnia na Dynasach w Warszawie rozegrano zawody dzielnicy mazowieckiej Soko\u0142a, kt\u00f3rych „wynikiem (mi\u0119dzy innemi) by\u0142o nast\u0119puj\u0105ce zwyci\u0119stwo Kielc”- Jerzy Czarniecki skoczy\u0142 5,65 m w dal i 1,555 m wzwy\u017c oraz wygra\u0142 II przedbieg na 100 m, a Barga rzuci\u0142 granatem 45,90 m i skoczy\u0142 w dal 5,36 m. We wrze\u015bniu 1923 roku, tak\u017ce w stolicy, Barga przebieg\u0142 100 m w 11 s (prawdopodobnie w 11,9 s, dziesi\u0105tych cz\u0119\u015bci nie podano). W 1924 roku nie tylko „Gazeta Kielecka”, ale r\u00f3wnie\u017c og\u00f3lnopolskie pisma – „Stadjon” i „Przegl\u0105d Sportowy”- informowa\u0142y, \u017ce Czarniecki zwyci\u0119\u017cy\u0142 w pi\u0119cioboju wojskowo-sportowym rozgrywanym w ramach \u015bwi\u0119ta przysposobienia wojskowego 27-28 wrze\u015bnia w Przemy\u015blu. M.in. skoczy\u0142 tam wzwy\u017c 1,58 m i przebieg\u0142 200 m w 25 s.<\/p>\n

W „Gazecie Kieleckiej” z 8 czerwca 1924 roku znajdujemy pierwsze wyniki zawod\u00f3w lekkoatletycznych w Kielcach. Zorganizowa\u0142 je \u0142\u0105cznie ze strzeleckimi 29 maja Powiatowy Komitet Kultury Fizycznej. W pi\u0119cioboju zwyci\u0119\u017cy\u0142 Czes\u0142aw Czapski<\/strong> z Gimnazjum \u015aniadeckiego. Na 100 m najszybszy by\u0142 Stanis\u0142aw Mas\u0142owski<\/strong> z Seminarium Nauczycielskiego z czasem 14,1 s, w skoku w dal Leon Biernacki<\/strong> z Gimnazjum Reja (5 m), a w rzucie granatem Boles\u0142aw Orkisz<\/strong> z Soko\u0142a (36,5 m).
\nZdecydowanie lepsze rezultaty pad\u0142y 7 maja 1925 roku podczas zawod\u00f3w z okazji Zlotu Sokolego w Kielcach, na nowo urz\u0105dzonym boisku Soko\u0142a przy \u00f3wczesnej ul. 3 Maja (obecnie ul. \u015aciegiennego, gdzie znajduje si\u0119 stadion pi\u0142karski). „Gazeta Kielecka” poda\u0142a pierwsze tr\u00f3jki w poszczeg\u00f3lnych konkurencjach. A oto zwyci\u0119zcy: 100 i 800 m – Jan Szwaja<\/strong>, \u015awit J\u0119drzej\u00f3w 12,1 s i 3 min 20,2 s (prawdopodobnie 2.20,2 lub dystans by\u0142 d\u0142u\u017cszy), skok wzwy\u017c i w dal – Jerzy Czarniecki, Lechia Kielce 1,55 m i 5,38 m, skok o tyczce – Jan Wierzbicki<\/strong>, Sok\u00f3\u0142 Kielce 2,64 m, pchni\u0119cie kul\u0105 – Boles\u0142aw Orkisz, Sok\u00f3\u0142 Kielce 8,34 m, rzut dyskiem – J\u00f3zef Le\u015bkiewicz<\/strong>, B\u0142ysk J\u0119drzej\u00f3w 25,30 m, rzut oszczepem – Jerzy Sobolewski<\/strong>, Sok\u00f3\u0142 Kielce 36,20 m, rzut granatem trzonowym (obur\u0105cz) – Stefan Niklas<\/strong>, Lechia Kielce 73,67 m, pi\u0119ciob\u00f3j (100 m, w dal, wzwy\u017c, dysk i oszczep) – Czes\u0142aw Czapski, Sok\u00f3\u0142 Kielce.
\nW zawodach bra\u0142o udzia\u0142 56 zawodnik\u00f3w z Kielc i J\u0119drzejowa. Prawdopodobnie po raz pierwszy na starcie stan\u0119\u0142y r\u00f3wnie\u017c cztery zawodniczki, kt\u00f3re rywalizowa\u0142y w tr\u00f3jboju, sk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 z biegu na 60 m, „r\u00f3wnowagi” (\u0107wiczenia na r\u00f3wnowa\u017cni?) i rzutu pi\u0142k\u0105. Najlepsza okaza\u0142a si\u0119 Maria G\u0142uszk\u00f3wna<\/strong> z Soko\u0142a Kielce.<\/p>\n

\"\"
Przed zawodami na stadionie nad Kamienn\u0105 w Starachowicach w latach 30. (Zdj\u0119cie wykona\u0142 Zenon Firkowski, pochodzi ze zbior\u00f3w Zbigniewa Kopa\u0144skiego)<\/figcaption><\/figure>\n

W rubryce „Z wojew\u00f3dztwa” 24 wrze\u015bnia 1925 roku „Gazeta Kielecka” informowa\u0142a o zawodach zorganizowanych przez Lig\u0119 Obrony Powietrznej Pa\u0144stwa w Wierzbniku (dzi\u015b cz\u0119\u015b\u0107 Starachowic) z udzia\u0142em cz\u0142onk\u00f3w miejscowego Zwi\u0105zku Strzeleckiego oraz stra\u017cak\u00f3w i harcerzy. A\u017c cztery z siedmiu konkurencji wygra\u0142 Marian \u0141\u0119kawski<\/strong> ze Strzelca. Wzwy\u017c skoczy\u0142 1,43 m, w dal 5,00 m, dyskiem rzuci\u0142 tylko 23,20 m, ale t\u0142umaczono to zm\u0119czeniem po biegu okr\u0119\u017cnym na 1980 m, kt\u00f3ry wygra\u0142 w czasie 6 min 58,7 s.
\nLepsze wyniki uzyskali gimnazjali\u015bci ze Stopnicy podczas zawod\u00f3w z okazji \u015bwi\u0119ta sportowego pod koniec czerwca 1925 roku, o jakich pisa\u0142 „Przegl\u0105d Sportowy”. Wzwy\u017c Pyzik<\/strong> skoczy\u0142 1,53 m, w dal Mazur<\/strong> 5,12 m, o tyczce Lech<\/strong> 2,73 m, a oszczepem Zawadzi\u0144ski<\/strong> rzuci\u0142 35,80 m. Jeszcze wy\u017cszy poziom by\u0142 na zawodach w ramach \u015bwi\u0119ta sportowego m\u0142odzie\u017cy szkolnej w Sandomierzu 3 pa\u017adziernika 1926 roku, o kt\u00f3rych r\u00f3wnie\u017c informowa\u0142 „Przegl\u0105d”. Po dwie konkurencje wygrali Gorzelewski<\/strong> (przebieg\u0142 100 m w 12 s i skoczy\u0142 o tyczce 2,75 m) i Jan Sk\u0142ad<\/strong> (skoczy\u0142 w dal 5,85 m i wzwy\u017c 1,47 m).
\nTen ostatni, p\u00f3\u017aniejszy wicemistrz Polski w skoku w dal w barwach AZS Warszawa, w 1927 roku wygra\u0142 tr\u00f3jb\u00f3j podczas zawod\u00f3w w Opatowie, o czym pisa\u0142 tygodnik „Stadjon”. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej w tym pi\u015bmie mo\u017cna by\u0142o przeczyta\u0107 o zawodach lekkoatletycznych w Suchedniowie, w kt\u00f3rych startowa\u0142y te\u017c panie – Zychowicz\u00f3wna<\/strong> rzuci\u0142a dyskiem 19,60 m, a Jak\u00f3bczyk\u00f3wna<\/strong> oszczepem 18,25 m.<\/p>\n

\"\"
W dal skacze Zbigniew Krupski, WKS Kielce, po\u0142owa lat 30. ( Z Kroniki KS „Rejak”)<\/figcaption><\/figure>\n

W „Stadjonie” z 1928 roku znale\u017ali\u015bmy informacje o zawodach w Busku i Pi\u0144czowie. Ich poziom by\u0142 jednak s\u0142aby, zwyci\u0119zcy 100 m biegali powy\u017cej 13 s, w dal skakali niewiele ponad 4,5 m. Przynajmniej dwie klasy lepsze wyniki pad\u0142y w lipcu 1928 roku na zawodach w Ko\u0144skich. Uzyskali je lekkoatleci ze Skar\u017cyska Edward Karpeta<\/strong> i Mieczys\u0142aw Mirkowski<\/strong>. Ten pierwszy przebieg\u0142 100 m w 11,8 s i skoczy\u0142 wzwy\u017c 1,70 m, a drugi w skoku o tyczce pokona\u0142 wysoko\u015b\u0107 3,15 m, wykazuj\u0105c – jak podkre\u015bli\u0142 „Przegl\u0105d Sportowy” – „pi\u0119kny styl skoku”.<\/p>\n

Na koniec jeszcze kilka zda\u0144 o tym, gdzie odbywa\u0142y si\u0119 pierwsze zawody lekkoatletyczne. Wspominali\u015bmy ju\u017c wy\u017cej o boisku przy strzelnicy czy nowym boisku Soko\u0142a przy ul. 3 Maja (dzi\u015b \u015aciegiennego) w Kielcach. W stolicy wojew\u00f3dztwa miejscem do trening\u00f3w i zawod\u00f3w by\u0142 r\u00f3wnie\u017c plac mi\u0119dzy ul. Czyst\u0105 (dzi\u015b Paderewskiego) a rzek\u0105 Silnic\u0105. Wiosn\u0105 1924 roku wynaj\u0119ty zosta\u0142 przez Policj\u0119 Pa\u0144stwow\u0105, kt\u00f3ra urz\u0105dzi na nim boisko do gier i zabaw. „Po kompletnym splantowaniu terenu i u\u0142o\u017ceniu tor\u00f3w biegowych boisko to, jako najlepsze z zak\u0142adanych obecnie i projektowanych w Kielcach, b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c oddane do dyspozycji tych wszystkich organizacji sportowych, dla kt\u00f3rych stworzenie w\u0142asnego boiska jest niemo\u017cliwem” – zapowiada\u0142a „Gazeta Kielecka” (nr 20\/1924).
\nW\u0142asne boiska mia\u0142y jednostki wojskowe i szko\u0142y, a tak\u017ce zajmuj\u0105ce si\u0119 wychowaniem fizycznym organizacje, jak Towarzystwo Gimnastyczne „Sok\u00f3\u0142” czy Zwi\u0105zek Strzelecki. W latach 20. raczej nie by\u0142o na nich jeszcze \u017cu\u017clowych bie\u017cni, a biegi rozgrywano po trawiastej czy gruntowej nawierzchni. \u015awiadczy o tym cho\u0107by taka notatka z 28 maja 1930 roku w „S\u0142owie” o okr\u0119gowych mistrzostwach Soko\u0142a: „Zawody da\u0142y zupe\u0142nie dobre wyniki, bior\u0105c pod uwag\u0119 z\u0142y stan boiska w Skar\u017cysku, zw\u0142aszcza bie\u017cni\u0119 na 100 m, kt\u00f3ra sz\u0142a poprzez nier\u00f3wne boiska footbalowe”.<\/p>\n

\"\"
Mecz KSZO – \u0141KS \u0141\u00f3d\u017a w Ostrowcu w pierwszej po\u0142owie lat 30. Na zdj\u0119ciu wyra\u017anie wida\u0107, \u017ce zawodnicy biegn\u0105 po trawie (ze zbior\u00f3w Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu \u015awi\u0119tokrzyskim)<\/figcaption><\/figure>\n

Bie\u017cnie z prawdziwego zdarzenia powstawa\u0142y prawdopodobnie dopiero w latach 30. Ze sprawozda\u0144, jakie wp\u0142yn\u0119\u0142y w 1937 roku z powiat\u00f3w do Wojew\u00f3dzkiego Komitetu Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego, wynika, \u017ce na terenie obejmuj\u0105cym obecne wojew\u00f3dztwo \u015bwi\u0119tokrzyskie by\u0142o dziewi\u0119\u0107 boisk z bie\u017cni\u0105 ok\u00f3ln\u0105 – po dwa w Kielcach i Ostrowcu, po jednym w Busku, Ko\u0144skich, Sandomierzu, Skar\u017cysku i Starachowicach.
\nO innych urz\u0105dzeniach lekkoatletycznych brak danych. Na archiwalnych zdj\u0119ciach wida\u0107, \u017ce skoczkowie wzwy\u017c czy o tyczkarze cz\u0119sto nie mieli nawet piaszczystych zeskok\u00f3w i po wykonaniu pr\u00f3by musieli l\u0105dowa\u0107 na trawie czy twardej ziemi. Tym bardziej wi\u0119c nale\u017cy doceni\u0107 osi\u0105gni\u0119cia pierwszych lekkoatlet\u00f3w Kielecczyzny. Wi\u0119cej rezultat\u00f3w, jakie uzyskiwali przed blisko wiekiem, podali\u015bmy w zamieszczonych w naszym serwisie tabelach z lat 20<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nie wiemy, gdzie i kiedy rozegrane zosta\u0142y pierwsze zawody lekkoatletyczne na Kielecczy\u017anie. Nie mo\u017cna tego ustali\u0107 w oparciu o nieliczne po\u015bwi\u0119cone pocz\u0105tkom dzia\u0142alno\u015bci sportowej dokumenty, […]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":1,"featured_media":7516,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[243],"tags":[],"class_list":["post-7515","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7515","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7515"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7515\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7527,"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7515\/revisions\/7527"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7516"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7515"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7515"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/la.kielce.com.pl\/wordpress\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7515"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}