Autor: admin

Na 500 m mieliśmy dwie zawodniczki w ścisłej czołówce krajowej, na 600 m rekordzistkę i reprezentantkę Polski juniorek, a także dwie mistrzynie naszego kraju juniorek młodszych w hali.

Pierwszy dystans jest obecnie bardzo rzadko biegany. Przed ponad pół wiekiem należał jednak do popularnych w rywalizacji kobiet. W latach 1949-51 był nawet w programie mistrzostw Polski seniorek, a do początku lat 60. w mistrzostwach juniorek. W tych ostatnich najwyższą lokatę z biegaczek Kielecczyzny zajęła Sabina Nowak z KSZO Ostrowiec Świętokrzyski, która w 1961 roku była piąta z czasem 1.25,0. Pięć lat wcześniej 3,3 s szybciej pobiegła w mistrzostwach juniorek Henryka Staneta z LZS Oględów, ale wystarczyło to tylko do zajęcia dziesiątego miejsca.

W pierwszej połowie lat 60. ta sama biegaczka, startująca po zamążpójściu pod nazwiskiem Jóźwik i w barwach Budowlanych Kielce, plasowała się dwa razy na trzeciej i raz na szóstej pozycji w tabelach najlepszych w Polsce. Najwyższe, drugie miejsce, zajęła w nich w 1957 roku Krystyna Snop z KSZO, znana później jako Nowakowska. Obydwie biegaczki odnosiły największe sukcesy na 800 m.

Do 1963 roku bieg na 500 m znajdował się w programie zawodów ligowych. Później był coraz rzadziej rozgrywany, a jeśli już to głównie na imprezach dla dzieci i kontrolnych sprawdzianach. W mistrzostwach juniorek zastąpił go bieg na 600 m. W latach 1964-65 wicemistrzostwo Polski na tym dystansie zdobywała Krystyna Łukasik z KSZO, była też reprezentantką i rekordzistką naszego kraju juniorek z czasem 1.34,6 s.

Rezultat ten ma do dziś dużą wartość. Świadczy o tym najlepiej fakt, że w ciągu następnego ponad pół wieku szybciej 600 m udało się przebiec tylko dwóm naszym zawodniczkom – Małgorzacie Jamróz, reprezentującej Żaka Kielce i Annie Zielińskiej z Olimpu Końskie.
Ta pierwsza zawodniczka w 1990 r. wywalczyła na tym dystansie mistrzostwo Polski juniorek młodszych w hali. Druga w latach 1992-93 zdobyła w tej kategorii srebrny i brązowy medal, a w 1995 roku brązowy wśród juniorek. Nasze juniorki mają w dorobku jeszcze dwa brązowe medale w hali – Iwona Rożej z Żaka (1991) i Anna Komisarczyk z kieleckich Budowlanych (1997).

Z juniorek młodszych miejsca na podium halowych mistrzostw Polski prócz Zielińskiej wywalczyły jeszcze Anna Kądziela z Ostrowii Ostrowiec Świętokrzyski i Katarzyna Kozak z KKL Kielce. Pierwsza zdobyła złoty medal w 1997 roku, druga brązowy 13 lat później.

Lokaty w czołowej ósemce mistrzostw w tych obydwu kategoriach wiekowych zajmowały jeszcze: Wioletta Domagała z Budowlanych, Ewa Młynarczyk z Żaka, Dominika Ostrowska z Nadiru Jędrzejów i Kamila Sodel z STS Skarżysko-Kamienna.

Bieg na 600 m nadal znajduje się w programie halowych mistrzostw Polski juniorek młodszych, z rywalizacji juniorek został wycofany pod koniec lat 90. O medale na stadionie walczą natomiast na tym dystansie młodziczki, w Małym Memoriale Janusza Kusocińskiego. W 1984 roku trzecią lokatę wywalczyła Urszula Adamiec z Budowlanych, a 16 lat później drugą Marta Król z STS. Ponadto Anna Kądziela była czwarta w 1994 roku, gdy w zawodach tych startowały dziewczęta do lat 14, natomiast Wiktoria Banaś z Olimpu Strawczyn ósma w 2018 roku, kiedy miały już oficjalnie rangę mistrzostw Polski młodziczek.

Wykaz najważniejszych osiągnięć w historii świętokrzyskiej lekkiej atletyki w biegach na 500 i 600 m, zestawienie najlepszych wyników i zawodniczek na stadionie oraz w hali, także w poszczególnych kategoriach wiekowych, zamieszczamy w zakładce „Statystyka i rekordy”.

Zdjęcia autorstwa Jarosława Kubalskiego oraz z Kroniki KSZO z 1958 roku i kalendarza KKL Kielce na 2012 rok

Bieg na 400 m mężczyzn nie należy do najsilniejszych konkurencji w historii świętokrzyskiej lekkiej atletyki. Lista sukcesów nie jest zbyt długa, ponieważ liczących się w skali ogólnopolskiej biegaczy na tym dystansie mieliśmy niewielu. A jeśli już pojawiali się utalentowani zawodnicy, to odchodzili do innych województw lub szybko kończyli karierę.

Ponad ćwierć wieku temu rekord okręgu i ówczesnego województwa kieleckiego ustanowił przyjeżdżający ze Lwowa Leonid Jażyński, który przez dwa sezony startował w barwach Budowlanych Kielce. Jego czas 47,42 s z 1994 roku do dziś nie został poprawiony, choć nie należał do szczególnie wyśrubowanych. W tabeli polskich czterystumetrowców dał mu wówczas siódme miejsce.
Także siódmy, ale 70 lat wcześniej był Marian Skierczyński, który jako żołnierz 4 pułku saperów w Sandomierzu przebiegł 400 m w 55 s w pionierskich czasach Królowej Sportu w Polsce .

Najwyższą wartość w historii naszej lekkiej atletyki miały rezultaty, jakie w drugiej połowie lat 30. uzyskiwał Mieczysław Mittelstaedt z KSZO Ostrowiec. Utalentowany biegacz był przed wojną jednym z siedmiu polskich biegaczy, którym udało się pokonać 400 m poniżej 50 s. W 1938 roku na ostrowieckim stadionie uzyskał czas 49,6 s, co dało mu wtedy drugie miejsce w Polsce. Na trzeciej pozycji uplasował się w 1937 roku (50,1 s) i na czwartej w przerwanym wojną sezonie 1939 (50,4 s).
Wyniki w granicach 50 s zapewniały przed wojną miejsca na podium mistrzostw Polski. Mittelstaedt prawdopodobnie ani razu nie startował w tych zawodach indywidualnie. Mamy jedynie potwierdzenie, że pobiegł w sztafecie, ale nie KSZO, tylko Wimy Łódź, która w 1936 roku zajęła czwarte miejsce. Kilkakrotnie brany też był pod uwagę przy powoływaniu do reprezentacji Polski na mecze międzypaństwowe. Ostatecznie nie wystąpił jednak w biało-czerwonych barwach ani razu. Na przeszkodzie stawała choroba, a gdy już miał we wrześniu 1938 roku pobiec w meczu z Węgrami, ten został odwołany.
Mittelstaedt był brany również pod uwagę przy kompletowaniu reprezentacji Polski na mające się odbyć w 1940 roku XII Igrzyska Olimpijskie w Tokio, brał udział w obozach kadry narodowej. Wszystko się skończyło wraz z wybuchem II wojny światowej. Biegacz KSZO nie doczekał jej końca, zmarł w 1944 roku z powodu gruźlicy.

Wynik 49,6 s dał mu czwartą lokatę na 400 m w Polsce przed wojną. Nie został uznany za rekord okręgu przez powstały w kwietniu 1945 roku Kielecki Okręgowy Związek Lekko-Atletyczny. Notowanie rekordów rozpoczęto od tego czasu, pomijając przedwojenne osiągnięcia. Gdyby nie to, Mittestaedt byłby rekordzistą aż do 1975 roku. Dopiero wtedy bowiem w ówczesnym województwie kieleckim znalazł się zawodnik, który pobegł 400 m szybciej – o 0,1 s Eugeniusz Brodowski z Radomiaka.
W województwie kieleckim już bez Radomia lepsze rezultaty w następnych latach uzyskiwali zawodnicy Budowlanych – Władysław Chojnowski, Mirosław Węgierek, który jako pierwszy uzyskiwał rezultaty poniżej 49 s, oraz Czesław Piotrowski. Ten ostatni jako pierwszy biegacz z Kielecczyzny zdobywał na 400 m medale mistrzostw Polski – jako junior brązowy w 1983 roku i srebrny dwa lata później w kategorii młodzieżowej, w której był też czwarty w 1984 roku.

W 1986 roku duży talent ujawnił 19-letni Krzysztof Sidowski z Ostrowii Ostrowiec Świętokrzyski. Biegał regularnie dystans jednego okrążenia stadionu poniżej 48 s, doprowadzając rekord okręgu do poziomu 47,48 s. Został mistrzem Polski juniorów, a na pierwszych mistrzostwach świata w tej kategorii wiekowej w Atenach zakwalifikował się na 400 m do półfinału, uzyskując w nim 19 czas. Pobiegł też w sztafecie 4×400 m, która uplasowała się na szóstej pozycji. W następnym roku Sidowski był już zawodnikiem Wawelu Kraków, ale w tym klubie nie zrobił dużego postępu i zakończył karierę z rezultatem 46,86 s.
Na kolejnego medalistę na 400 m musieliśmy czekać do 1992 roku. W rozegranych wtedy w Kielcach mistrzostwach Polski juniorów młodszych drugie miejsce na podiun wywalczyk Rafał Mazurczak z Nowych-Bis Kielce.
W 2004 roku srebrnym medalistą Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży, czyli także wicemistrzem juniorów młodszych, został 16-letni Damian Rożej z Końskich, reprezentujacy STS Skarżysko i trenujący również piłkę nożną w KSZO. Rok później zakwalifikował się na mistrzostwa świata w tej samej kategorii w marokańskim Marrakeszu, gdzie odpadł w eliminacjach z 25. czasem 49,03 s. Pobiegł jeszcze na 400 m w kolejnej OOM, zajął szóste miejsce i zakończył karierę lekkoatety, poświęcając się wyłącznie futbolowi.

Złoty medal OOM w 2009 roku zdobył Filip Przemyski z KKL Kielce. W kolejnych dwóch latach ten sam zawodnik na 400 m zajął piątą lokatę w mistrzostwach Polski juniorów na stadionie i wywalczył mistrzowski tytuł w hali. Jest jak na razie jedynym naszym czterystumetrowcem, który dwukrotnie zdobywał złote medale. Nie zdołał się jednak zbliżyć do rezultatów Sidowskiego. Swój najlepszy czas na 400 m – 48,46 s – uzyskał jako 18-latek. Po zakończeniu startów w kategorii juniora przeszedł z KKL do AZS AWF Wrocław, ale już nie poprawił się.
18 czerwca 2016 roku Mateusz Wróbel ze Słoneczka Busko-Zdrój uzyskał na 400 m 48,06 s, jeden z najlepszych wyników wśród 16-latków w historii polskiej lekkiej atletyki. Taki rezultat zapewniał awans do finału podczas rozgrywanych miesiąc później w Tbilisi mistrzostw Europy juniorów. Tam jednak narzekał na problemy zdrowotne i pobiegł znacznie wolniej – 49,52 s, odpadając w eliminacjach. W tym samym roku utalentowany biegacz zajął jeszcze czwartą lokatę na 400 m w OOM.

Finalistami mistrzostw Polski juniorów młodszych wcześniej byli jeszcze zawodnicy Budowlanych Dawid Olesiński (szósty w 1999 roku) i Łukasz Lańczyk (siódmy, 2001) oraz Tomasz Tracz z Nowych-Bis (siódmy,1992). Wśród juniorów siódme miejsca wywalczyli Krzysztof Dąbrowski z Ostrowii w 1996 roku i pięć lat później Paweł Tietierin z KKL.

Ostatnim świętokrzyskim sukcesem na 400 m było zdobycie tytułu halowego wicemistrza Polski juniorów przez Jakuba Soburę-Durmę w lutym 2021 roku z halowym rekordem województwa 48,64 s. Ten sam zawodnik rok wcześniej był w hali ósmy. Na szóstej pozycji w 1998 roku został sklasyfikowany Dominik Kij z Budowlanych w halowych mistrzostwach juniorów.

W sumie nasi czterystumetrowcy mają więc w dorobku osiem medali mistrzostw Polski juniorów i juniorów młodszych, w tym trzy złote. Trzech z nich reprezentowało biało-czerwone barwy w mistrzostwach świata i Europy w tych kategoriach wiekowych. 400 m poniżej 50 s przy pomiarze elektronicznym pokonało 28, a przy ręcznym 11 lekkoatletów reprezentujących kluby z terenu obecnego województwa świętokrzyskiego.

Wykaz największych osiągnięć naszych czterystumetrowców, zestawienie najlepszych wyników i zawodników na stadionie i w hali na tym dystansie w historii, także w poszczególnych kategoriach wiekowych, oraz rozwój rekordu okręgu/województwa znajduje się w zakładce „Statystyka i rekordy”.

Zdjęcia ze zbiorów Damiana Rożeja, Andrzeja Kala, Waldemara Frańczaka, Muzeum Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim i KKL Kielce oraz Jarosław Kubalski i Tomasz Kasjaniuk (www.pzla.pl)

Starty w mistrzostwach i Pucharze Europy, finał na Uniwersjadzie, 26 medali mistrzostw Polski, cztery rekordy i pięć reprezentantek naszego kraju – to najważniejsze osiągnięcia świętokrzyskich lekkoatletek w biegu na 400 m. Bez wątpienia stanowi jedną z najsilniejszych, a może i najsilniejszą konkurencję w historii naszej Królowej Sportu.

Jej liderką jest Elżbieta Kapusta, która startowała na 400 m w mistrzostwach Europy na stadionie i w hali oraz w finale Pucharu Europy. Jako zawodniczka Łysogór i Budowlanych Kielce dwa razy stawała na najwyższym stopniu podium halowych mistrzostw Polski i raz na stadionie w kategorii open. Ponadto zdobyła jeszcze dwa srebrne i cztery brązowe medale.

Była również mistrzynią naszego kraju juniorek młodszych oraz wicemistrzynią juniorek, startując w barwach AZS Nowi Kielce. Ponadto dziewięć razy wystąpiła w pierwszej reprezentacji Polski kobiet i trzykrotnie w reprezentacji juniorek. W 1984 roku ustanowiła czasem 53,27 s rekord naszego kraju w hali, który przetrwał trzy lata. Dwa razy była też klasyfikowana w tabeli stu najlepszych na świecie.

Drugą naszą najlepszą specjalistką biegu na jedno okrążenie jest Barbara Kwietniewska. Nie zdobyła wprawdzie na 400 m mistrzostwa naszego kraju, ale w latach 1976-79 cztery razy była wicemistrzynią w hali i na stadionie, startując w barwach Nowych i Lechii Kielce. Ponadto zajęłą siódme miejsce na Uniwersjadzie i trzecie w półfinale Pucharu Europy. Sześć razy wystąpiła w pierwszej reprezentacji Polski kobiet oraz trzykrotnie w młodzieżowej.

W 1972 roku, jako zawodniczka Budowlanych, ustanowiła rekord naszego kraju juniorek młodszych czasem 55,2 s. W tej kategorii wieku zdobyła też złoty i srebrny medal mistrzostw Polski oraz brązowy wśród juniorek. Siedem razy pobiegła też na 400 m w reprezentacji polskich juniorek i juniorek młodszych, odnosząc dwa zwycięstwa. W latach 1977-78 znalazła się w tabeli 100 najlepszych na świecie.

Trzecia świętokrzyska mistrzyni biegu na 400 m to Małgorzata Ciszek z kieleckich Budowlanych. Trenowała tylko cztery lata, zakończyła karierę w wieku juniorki, ale ma na koncie imponujące osiągnięcia. Zdobyła trzy złote medale mistrzostw Polski juniorek, jeden juniorek młodszych i pokonała najlepsze polskie seniorki w halowych mistrzostwach w 1985 r. Startowała również w pierwszej reprezentacji naszego kraju w trójmeczu z RFN i Bułgarią, odniosła zwycięstwo w pojedynku młodzieżowej drużyny z RFN.

Jako juniorka młodsza zdobyła brązowy medal w Zawodach Przyjaźni, ponadto dwa razy wystąpiła w biało-czerwonych barwach w międzypaństwowych meczach juniorek. W tej ostatniej kategorii w lutym 1985 r. dwukrotnie biła halowy rekord Polski na 400 m – wynikami 54,71 i 54,58 s. Z polskich juniorek lepszy rezultat w hali uzyskała dopiero 24 lata póżniej Anna Kiełbasińska z Polonii Warszawa.

Jeszcze szybciej, bo po ukończeniu 17 lat karierę zmuszona była zakończyć Elżbieta Pękala z KSZO Ostrowiec Świętokrzyski. W 1976 roku zdobyła mistrzostwo Polski juniorek młodszych, złoty medal w Zawodach Przyjaźni, odniosła też jedno zwycięstwo i zajęła drugie miejsce meczach reprezentacji naszego kraju w tej kategorii wiekowej.

Wcześniej sukcesy na 400 m odnosiły inne biegaczki KSZO. Jako pierwsza na Kielecczyźnie przebiegła ten dystans poniżej minuty w 1958 roku Krystyna Snop-Nowakowska, specjalizująca się w biegu na 800 m. Sześć lat później blisko krajowej czołówki była Krystyna Łukasik, która wystąpiła też w reprezentacji Polski juniorek. Szósta w mistrzostwach naszego kraju w tej kategorii wieku była Barbara Czubaj z MKS Ostrowiec w 1969 roku.

Także na szóstym miejscu wśród juniorek uplasowała się Ewa Starościak z Nowych Kielce w 1975 roku. Już jako sieniorka bardzo blisko była krajowej czołówki i zakwalifikowania się do finałowej ósemki w mistrzostwach na stadionie, a w halowych wygrała finał B, co równało się piątemu miejscu.

Trzy tygodnie po zdobyciu mistrzostwa Europy w skoku w dal w 1969 roku na 400 m pobiegła Mirosława Sarna z kieleckich Budowlanych. Bardzo udanie, ponieważ uzyskała czas 55,6 s, który plasował ją na czwartym miejscu w Polsce. Wcześniej wyniki na poziomie drugiej dziesiątki w naszym kraju uzyskiwała Henryka Staneta-Jóźwik z LZS Staszów i Budowlanych, która największe sukcesy odnosiła na 800 m.

Ostatnią naszą lekkoatletką zdobywającą medale na 400 m jest Edyta Pura z WiR-u Łopuszno. W latach 2004-2005 wywalczyła wicemistrzostwo Polski juniorek w hali. Była też czwartą wśród juniorek i szóstą wśród juniorek młodszych na stadionie. Szóste miejsce w tej ostatniej kategorii zajęła również w 2010 roku Katarzyna Kozak z KKL Kielce.

Wyżej, bo na czwartej pozycji w mistrzostwach juniorek młodszych uplasowała się w 1997 roku Monika Kręcisz z Budowlanych, a na pięć lat wcześniej Anna Zielińska z Żaka Kielce. Ponadto w tej samej kategorii siódma była w 1986 roku Urszula Adamiec z Budowlanych. W halowych mistrzostwach juniorek w 1973 roku piąty rezultat na 400 m miała Halina Jop z Budowlanych, natomiast szóste miejsce w 1998 r. zajęła Aneta Jakuszewska z Wisły Sandomierz.

Szczegółowe informacje o sukcesach świętokrzyskich lekkoatletek na 400 m, a także zestawienia najlepszych wyników i zawodniczek na tym dystansie open i w poszczególnych kategoriach wiekowych znajdują się w zakładce „Statystyka i rekordy„.

Zdjęcia ze zbiorów Elżbiety Kapusty-Habrowskiej, Barbary Kwietniewskiej-Okrzei, Krzysztofa Jóźwika oraz z kroniki sekcji lekkoatletycznej KSZO Ostrowiec Świętokrzyski.