Autor: admin

Pięć złotych, srebrny i trzy brązowe medale juniorów młodszych oraz cztery złote i dwa srebrne młodzików – to dorobek świętokrzyskich lekkoatletów w mistrzostwach Polski w biegu na 300 m. Do tego dochodzą dwa rekordy naszego kraju, jakie w tych kategoriach bili Damian Rożej i Mateusz Wróbel.

Niewiele jest konkurencji, w których możemy poszczycić się takim dorobkiem. A przecież dystans ten znajduje się tylko w części imprez mistrzowskich. Młodzicy o medale rywalizowali na nim już w latach 50. Jako pierwszy z naszego regionu na podium stanął Adam Salwerowicz ze Staru Starachowice, który w 1959 roku wywalczył drugie miejsce. Młodzikami byli wówczas zawodnicy do lat 16 włącznie.

W czasie, gdy w tej kategorii wieku rywalizują 14- i 15-latkowie, pierwszy i od razu złoty medal zdobył w 2003 roku Damian Rożej, reprezentujący wówczas Ostrowię Ostrowiec Świętokrzyski. Sześć lat później jego sukces powtórzył Filip Przemyski z KKL Fart Kielce, a w 2008 roku srebrnym medalistą został Paweł Tietierin, także z KKL.
Wszyscy trzej wymienieni odnieśli te sukcesy w Małym Memoriale Janusza Kusocińskiego, traktowanym wtedy jako nieoficjalne mistrzostwa Polski. Oficjalnymi stał się w 2012 roku i już dwa lata później tytuł mistrzowski na 300 m wywalczył Mateusz Wróbel ze Słoneczka Busko-Zdrój. Sukces ten powtórzył w 2015 roku, w którym ustanowił również rekord Polski młodzików wynikiem 34,89 s.

Juniorzy młodsi medale na 300 m mogli do tej pory zdobywać tylko w halowych mistrzostwach. Z lekkoatletów Kielecczyzny jako pierwszy na najwyższym stopniu podium stanął w 1981 roku Czesław Piotrowski z Budowlanych Kielce. Drugim złotym medalistą 11 lat później został Rafał Mazurczak z Nowych-Bis Kielce.

Trzecim naszym mistrzem był w 2004 roku Damian Rożej. Rok później ten sam zawodnik, startujący już w barwach Olimpu Końskie, był bliski powtórzenia sukcesu. W półfinale ustanowił halowy rekord Polski juniorów młodszych czasem 35,27 z. Najwidoczniej kosztowało go to jednak zbyt wiele sił, ponieważ w finale pobiegł wolniej i musiał zadowolić się srebrnym medalem.

Kolejnym dwukrotnym medalistą został Filip Przemyski. W 2008 roku stanął na trzecim miejscu podium, rok później zdobył już tytuł mistrzowski. Mieliśmy wtedy dwóch medalistów, ponieważ brązowy medal zdobył Paweł Tietierin, który powtórzył to osiągnięcie w 2010 roku.

Pięć lat później złoty medal wywalczył Mateusz Wróbel. Był wówczas zdecydowanym faworytem, w półfinale pobiegł 34,79 s. Oczekiwano, że w biegu finałowym może poprawić rekord Polski, wynoszący wówczas 34,38 s. Tymczasem niewiele brakło, a w ogóle nie stanąłby na podium. Zaraz po wyjściu z bloków był przekonany bowiem, że usłyszał drugi strzał oznaczający falstart i praktycznie stanął w miejscu. Dopiero kiedy zobaczył, że rywale nie zatrzymali się i pomknęli do przodu, ruszył w szalony pościg za nimi. Powiodło się, ale uzyskał czas 35,41 s, znacznie poniżej swoich możliwości.

W halowych mistrzostwach Polski juniorów kolejnych pięciu świętokrzyskich sprinterów uplasowało się blisko podium, w czołowej ósemce. Najbliżej był Łukasz Lańczyk z Budowlanych Kielce – czwarty w 2001 roku. Piatą lakatę dwa lata wcześniej zajął jego klubowy kolega Dawid Olesiński, a także osiem lat wcześniej Tomasz Tracz z Nowych-Bis. Ponadto na ósmym miejscu uplasował się Michał Mazurczak z Nowych-Bis w 1994 roku. Wszyscy wymienieni w biegali w finałach B mistrzostw.

Przez pewien okres o medale w hali na 300 m walczyli również juniorzy. Reprezentanci kieleckich klubów trzy razy zajmowali drugie lokaty w finałach B, czyli ostatecznie szóste. Byli to: Czesław Piotrowski w 1983 roku, w 1993 Rafał Mazurczak i rok później Tomasz Strzelecki z Budowlanych.

Ani jednego medalu na 300 m nie zdobył Jakub Sobura-Durma z KKL, ale jest absolutnym rekordzistą województwa świętokrzyskiego na tym dystansie – z wynikiem 34,44 s na stadionie i 34,49 s w hali. Tym pierwszym poprawił rezultat samego Marcina Urbasia, który w swym pierwszym występie w barwach KKL Fart Kielce przebiegł w 2006 roku 300 m w 34,71 s. To rekord życiowy jednego z najlepszych polskich sprinterów, rekordzisty naszego kraju na 200 m (19,98 s), ponieważ później już nie startował na tym dystansie, a wcześniej też nie miał lepszego rezultatu.

Tabele najlepszych świętokrzyskich lekkoatletów na 300 m w historii open i w poszczególnych kategoriach wiekowych oraz wykaz ich osiągnięć w mistrzostwach Polski znajdują się w zakładce „Statystyka i rekordy„.

Na 300 metrów o medale walczą tylko młodziczki na stadionie i juniorki młodsze w hali. Biegi na tym nietypowym dystansie coraz częściej znajdują się też w programie innych zawodów. Sprawdzają na nim formę głównie specjalistki na 400 m. I to one są liderkami w tabelach najlepszych w historii w naszym regionie.

Jeśli chodzi o biegi na stadionie, to pierwsze pozycje zajmują Ewa Starościak i Barbara Kwietniewska. Obydwie w latach 70. pokonały 300 m poniżej 40 sekund przy ręcznym pomiarze czasu. Starościak będąc zawodniczką AZS Nowi Kielce, Kwietniewska jeszcze jako juniorka młodsza w barwach kieleckich Budowlanych.

Przy elektronicznym pomiarze jeszcze żadnej świętokrzyskiej biegaczce nie udało się złamać granicy 40 s. Najbliżej tego była juniorka Edyta Pura z WiR-u Łopuszno, której w 2005 roku zabrakło tylko 0,06 s.
W hali zdecydowanie najlepszą jest Elżbieta Kapusta, która jako zawodniczka Budowlanych uzyskała na tym dystansie 39,27 s w 1984 roku. Uplasowała się wtedy na pierwszym miejscu w polskich tabelach.

Medali na 300 m w halowych mistrzostwach Polski świętokrzyskie juniorki młodsze zdobyły cztery. Jedyny złoty wspomniana już Edyta Pura w 2003 roku. Srebrny wywalczyła rok później jej klubowa koleżanka Izabela Wijas, a brązowy rok wcześniej Emilia Wielińska z Budowlanych. Ponadto druga w halowych mistrzostwach była w 1986 roku Edyta Bogusz z Granatu Skarżysko-Kamienna w dwuboju, na który prócz 300 m składał się bieg na 60 m przez płotki.
Jeśli chodzi o sam bieg na 300 m, to mieliśmy jeszcze trzy juniorki młodsze w czołowej ósemce halowych mistrzostw. Agnieszka Mazurek z Olimpu Końskie była piąta w 1996 roku i siódma rok wcześniej. Monika Kręcisz z Budowlanych wygrała finał B, zajmując piątą pozycję w 1997 roku. Na szóstej uplasowała się 12 lat później Katarzyna Kozak z KKL Kielce.

Z młodziczek największy sukces na 300 m odniosła Edyta Jakubowska z Neptuna Końskie, która zdobyła srebrny medal w Małym Memoriale Janusza Kusocińskiego w 1984 roku. Blisko podium 12 lat później na tych zawodach była Agnieszka Pająk z Budowlanych, plasując się na czwartym miejscu. Szóste zajęła Patrycja Banaś ze Słoneczka Busko-Zdrój w 2015 roku, kiedy Mały Memoriał „Kusego” miał już oficjalnie rangę mistrzostw Polski młodzików. Stał się nimi w 2012 roku, ale już wcześniej był za takie uznawany.

Tabele najlepszych na 300 m w historii świętokrzyskiej lekkiej atletyki mogą być niepełne. Wynika to z faktu, że przez lata wyniki na tym dystansie pomijane były w zestawieniach statystycznych zarówno ogólnopolskich, jak i okręgowych. Staraliśmy się je uzupełnić w oparciu o infromacje prasowe z zawodów i posiadane własne materiały. Dostępne są na naszej stronie internetowe w zakładce „Statystyka i rekordy”.

Zdjęcie Ewy Starościak z archiwum Andrzeja Szołowskiego, zdjęcie Emilii Wielińskiej autorstwa Pawła Małeckiego

Przez dwa sezony  swoich startów w barwach KKL Fart Kielce Marcin Urbaś uzyskał 19 z 20 najlepszych wyników w historii świętokrzyskiej lekkiej atetyki na 200 m. Jedynemu Polakowi, który przebiegł ten dystans poniżej poniżej 20 s (19,98 s w 2001 roku), zawdzięczamy też rekord województwa na europejskim poziomie. Ustanowił go w zawodach Pucharu Europy (Superligi) 29 czerwca 2006 roku w hiszpańskiej Maladze, gdzie był trzeci z czasem 20,55 s.

Kilka tygodni później zdobył srebrny medal na mistrzostwach Polski w Bydgoszczy. Wystąpił też w mistrzostwach Europy w szwedzkim Göteborgu, ale tego startu nie mógł zaliczyć do udanych. Przebrnął wprawdzie pierwszą rundę eliminacji z czasem 20,87 s, potem jednak odpadł w ćwierćfinale z najsłabszym rezultatem w sezonie 21,39 s. Tłumaczył to problemami zdrowotnymi.
Zmagał się z nimi również w następnym, 2007 roku, w którym nie zdołał ani razu przebiec swojego koronnego dystansu poniżej 21 s. Nie zdobył też medalu w mistrzostwach Polski, zajmując szóste miejsce.

W finale mistrzostw naszego kraju na 200 m wystąpił jeszcze tylko Andrzej Kal. W 1979 roku w Poznaniu zajął w nim ósmą lokatę, reprezentując kieleckich Budowlanych. Rok wcześniej, jako zawodnik AZS Nowi Kielce, był pierwszym sprinterem Kielecczyzny, który złamał granicę 22 s. Na stadionie KSZO w Ostrowcu Świętokrzyskim uzyskał 21,7 s. Przy pomiarze elektronicznym najlepszy wynik – 21,60 s – miał w sezonie 1979.
Na początku lat 80. na świetnego dwustumetrowca zapowiadał się Czesław Piotrowski z Budowlanych. W wieku 16 lat przebiegł 200 m w 21,8 s, jako 17-latek w 21,6 s. Nie zdołał jednak wywalczyć miejsca na podium mistrzostw Polski juniorów młodszych, zajmując w nich dwa razy piąte lokaty.
Później nie poprawił już swoich wyników, większe sukcesy odnosił na 400 m, a na dystansie o połowę krótszym był jeszcze siódmy w mistrzostwach Polski juniorów w 1983 roku.
Najlepszym młodym świętokrzyskim sprinterem na 200 m okazał się Krzysztof Sidowski z Ostrowca Świętokrzyskiego, reprezentujący najpierw KSZO, a później Ostrowię. W 1984 roku wywalczył wicemistrzostwo Polski juniorów młodszych, w kolejnych dwóch latach był trzeci i czwarty w mistrzostwach juniorów. W tych ostatnich do finału zakwalifikował się jeszcze tylko Grzegorz Bojarski z Budowlanych, który w 1987 roku uplasował się na szóstej pozycji.
Finalistów w mistrzostwach juniorów młodszych mieliśmy więcej. Prócz Sidowskiego medal – brązowy – wywalczył Bartosz Wierzbiński z Juventy-Kobex Starachowice w 2012 roku. Dziesięć lat wcześniej piąty był Rafał Mazurczak. Ponadto Bojarski zajął siódme miejsce w 1985 roku.
W halowych mistrzostwach mamy dwa zdobyte srebrne medale – Sidowskiego w kategorii juniorów (1986) i Bojarskiego wśród juniorów młodszych (1985). Ostrowczanim jako junior był ponadto czwarty w 1985 roku. Piąte lokaty w jednej i drugiej grupie wiekowej zajmował Mateusz Gad z Żaczka Połaniec w latach 2011 i 2014.
Jeśli chodzi o lokaty w tabelach stu najlepszych na świecie na 200 m, to tylko Marcin Urbaś zdołał się w nich znaleźć – na 55. pozycji za 2006 rok. Był wtedy najlepszym dwustumetrowcem w Polsce, a rok później uplasował się na czwartym miejscu.

W drugiej dziesiątce pod koniec lat 40. klasyfikowany był Maciej Piwowoński z Tęczy Kielce, w 1979 roku Andrzej Kal, a siedem lat później Krzysztof Sidowski. Ponadto na dziesiątej pozycji w 1994 roku i na 19. w następnym znalazł się lwowiak Leonid Jażyński, startujący w barwach Budowlanych.
Przez 16 lat rekordzistą okręgu był Włodzimierz Olsiński ze Skarżyska-Kamiennej, który jako pierwszy nasz sprinter przebiegł 200 m poniżej 23 s. Jego najlepszy wynik 22,3 s z 1959 roku poprawił dopiero 11 lat później Andrzej Podeszwa z KSZO Ostrowiec Świętokrzyski. Ustanowiony przez tego sprintera rekord 22,0 s przetrwał osiem lat. Jeszcze dłużej, bo 20 lat rekordzistą był Krzysztof Sidowski, a tego miana pozbawił go dopiero Marcin Urbaś.

W tabeli najlepszych w biegu na 200 m w historii mamy dziesięciu sprinterów, którzy przebiegli ten dystans poniżej 22 s i 52 poniżej 23 s przy pomiarze elektronicznym. Wykaz wszystkich, a także najlepszych z okresu, kiedy stosowano pomiar ręczny, tabele najlepszych w hali i w poszczególnych kategoriach wiekowych, reprezentantów i finalistów mistrzostw Polski oraz rekordzistów okręgu znajdziecie w zakładce „Statystyka i rekordy”.

Zdjęcia autorstwa Jarosława Kubalskiego oraz z archiwum Andrzeja Kala i Waldemara Frańczaka

Bezsprzecznie najlepszą świętokrzyską lekkoatletką na 200 m w historii jest Mirosława Sarna. Na tym dystansie jako zawodniczka Budowlanych Kielce dwukrotnie zdobywała mistrzostwo Polski – w 1967 i 1969 roku, siedmiokrotnie reprezentowała barwy naszego kraju w meczach międzypaństwowych, odnosząc w nich dwa indywidualne zwycięstwa.

Z wynikami poniżej 24 sekund liczyła się nie tylko w kraju. W światowych tabelach w 1970 roku uplasowała się na 23. pozycji, a rok wcześniej na 29. W setce najlepszych była także w latach 1967, 1968 i 1971. W Polsce była liderką na 200 m w 1970 roku, w latach 1968-69 plasowała się na drugiej, a w 1967 na trzeciej pozycji. Ponadto była szósta w 1966, siódma w 1971 i dziewiąta w 1973 roku.

W pierwszej dziesiątce najlepszych w tej konkurencji w kraju znalazła się także Elżbieta Kapusta z Budowlanych – na szóstej pozycji w 1984 roku i na dziewiątej trzy lata później. Jako specjalistka na dystansie 400 m w mistrzostwach Polski na 200 nigdy jednak nie startowała. W finale mistrzostw seniorek mieliśmy prócz Mirosławy Sarny jeszcze tylko jedną zawodniczkę – piątą w 1970 roku Marię Grzegolec-Papkę z Budowlanych.

Z młodych lekkoatletek trzykrotnie na mistrzowskim podium stawała Małgorzata Ciszek. Podobnie jak Elżbieta Kapusta największe sukcesy odnosiła na 400 m, ale i na 200 m zdobyła dwa medale. Srebrny w mistrzostwach juniorek młodszych w 1983 roku oraz srebrny i brązowy jako juniorka w dwóch kolejnych latach.

W ósemce najlepszych w Polsce w kategorii juniorek młodszych uplasowały się jeszcze: Agnieszka Pająk z Budowlanych, która była czwarta w 1998 roku, Małgorzata Sambor z Żaka Kielce (siódma w 1991 roku) i Justyna Podlewska z Wisły Sandomierz (ósma w 1993 roku).

Do finału mistrzostw Polski juniorek prócz Małgorzaty Ciszek zakwalifikowała się jej starsza klubowa koleżanka Mirosława Jóźwik i była w nim siódma w 1980 roku. W młodzieżowych mistrzostwach naszego kraju na 200 m najwyższe miejsce ze świętokrzyskich lekkoatletek – ósme – zajęła Karolina Młodawska z KKL Kielce w 2018 roku.

Jeśli chodzi o rekordy okręgu, to najwięcej na 200 m ustanowiła ich Mirosława Sarna. Już w pierwszym starcie na tym dystansie w barwach Budowlanych 12 czerwca 1966 roku poprawiła najlepszy rezultat w ówczesnym województwie kieleckim aż o 1,7 s – z 26,5 na 24,8 s. Potem biła i wyrównywała rekord jeszcze dziewięć razy.

Po wprowadzeniu pomiaru elektronicznego rekordowe wyniki uzyskiwały specjalistki biegu na 400 m. Zaczęła Barbara Kwietniewska z AZS Nowi Kielce czasem 24,79 s w 1976 roku. Potem dwukrotnie rekord poprawiała Elżbieta Kapusta, następnie także dwa razy Małgorzata Ciszek i znów trzykrotnie Kapusta.

Aktualna rekordzistka na stadionie uzyskała również najlepszy rezultat w hali. W jedynym prawdopodobnie starcie na 200 m pod dachem Elżbieta Kapusta uzyskała 24,70 s. Autorką drugiego najlepszego rezultatu – 25,09 s – jest płotkarka Karolina Kołeczek z Sandomierza. Kolejne zawodniczki mają już rezultaty powyżej 26 s. W niektórych latach wystarczały one do zajęcia czołowych lokat w halowych mistrzostwach Polski juniorek i juniorek młodszych.

W tej drugiej kategorii Agnieszka Pająk zdobyła nawet brązowy medal w 1998 roku z czasem 26,02 s. Rok wcześniej ta sama zawodniczka wygrała finał B z rezultatem 26,28 s, czyli zajęła piąte miejsce w tej konkurencji. Zwyciężczynią finału B i piątą w mistrzostwach juniorek młodszych była również Monika Kręcisz z Budowlanych – z wynikiem 26,43 s w 1996 roku. 20 lat później do finału B zakwalifikowała się Magdalena Godzwon z Delfina Połaniec, zajmując w nim trzecie miejsce, czyli siódme w ogóle z czasem 26,69 s.
W halowych mistrzostwach naszego kraju juniorek najwyższe szóste miejsce na 200 m zajęła Małgorzata Sambor z Żaka Kielce, która w 1992 roku była druga w finale B z rezultatem 26,29 s (w eliminacjach miała 26,09 s). Także szósta była Mirosława Jóźwik z Budowlanych w 1981 roku w trójboju sprinterskiem, na który składały się dwa biegi na 60 m i jeden na 200 m. W tym ostatnim uzyskała 26,12 s.
W 2008 roku na ósmej pozycji sklasyfikowana została Agnieszka Górecka z KKL Kielce. W eliminacjach pobiegła 26,51 s, w finale B była czwarta z czasem 26,78 s. W 1994 roku do finału B zakwalifikowała się również Justyna Podlewska z Wisły Sandomierz z szóstym wynikiem eliminacji 26,96 s. Nie stanęła w nim jednak na starcie.

Tabele najlepszych wyników i zawodniczek  w biegu na 200 m, zarówno na stadionie, jak i w hali w historii świętokrzyskiej lekkiej atletyki, zestawienie, finalistek mistrzosyw Polski oraz rekordzistek okręgu  znajdziecie w zakłądce „Statystyka i rekordy”.

Zdjęcia z Rocznika PZLA 1969, z kroniki KSZO Ostrowiec Świętokrzyski, ze zbiorów Janusza Stanka oraz autorstwa Jarosława Kubalskiego.