Rozpoczynamy publikację historycznych zestawień wyników lekkoatletów z Kielc i regionu. Pierwszy odcinek obejmuje lata 1920-29, nie znaleźliśmy bowiem dokumentów czy innych źródeł, które pozwalałyby stwierdzić, że Królową Sportu uprawiano na naszym terenie wcześniej.
W „Przeglądzie Sportowym” z 24 grudnia 1921 roku znaleźliśmy informację, że wiosną tego roku w Starachowicach dzięki staraniom miejscowego nauczyciela Romualda Sierżewskiego powstał klub sportowy Promień, a jego „drużyna footballowa rozegrała w ubiegłym sezonie szereg zawodów”. Natomiast z inicjatywy Tadeusza Krzyżanowskiego powstało dziesięć kolejnych sekcji, w tym lekkoatletyczna. Czy i z jakim efektem startowali lekkoatleci Promienia, nie udało się ustalić.
![](http://la.kielce.com.pl/wordpress/wp-content/uploads/tyczka-018-1024x614.jpg)
O tyczce skacze Jerzy Czarniecki, najlepszy kielecki lekkoatleta w latach 20. (zdjęcie z archiwum Antoniego Pawłowskiego)
Wcześniej, bo 17 kwietnia 1921 roku, „Gazeta Kielecka” informowała, że w Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Kielcach „istnieje w ogólnej organizacji tzw. ‚Samopomocy’ osobna sekcja pod nazwą Koło Sportowe, wykazujące dużą ruchliwość”. Poza tym, jak czytamy, że „w tym gimnazjum i w Gimnazjum im. M. Reja [od 1934 r. im. Stefana Żeromskiego] powstały jeszcze kluby sportowe, które na początek utworzyły po jednej drużynie piłki nożnej”.
Klub w szkole im. Śniadeckiego nosił nazwę Lechia, a założył go już pod koniec lata 1920 roku 16-letni wówczas gimnazjalista Jerzy Czarniecki. Jego członkowie grali nie tylko w piłkę, ale również uprawiali biegi, skoki i rzuty. Pierwszą informację, że startowali w zawodach lekkoatletycznych znajdujemy w wydawanym w Radomiu i w Kielcach „Słowie” z 11 czerwca 1923 roku. Odbyły się one w Jędrzejowie z okazji poświęcenia boiska i utworzenia Gniazda Sokolego, czyli oddziału Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Czarniecki okazał się najlepszy w skoku wzwyż i w dal z wynikami 1,60 m i 5,50 m, bieg na 100 m wygrał z czasem 12 i 3/4 s jego klubowy i szkolny kolega Romuald Barga.
Obaj zawodnicy prócz Lechii reprezentowali także kieleckie gniazdo Sokoła. W tym samym 1923 roku startowali dwukrotnie w Warszawie. Jak informowała „Gazeta Kielecka”, odnosili zwycięstwa w zawodach „o mistrzostwo sokole”, a potem „odznaczyli się znowu” na igrzyskach sportowych p.w., czyli przysposobienia wojskowego. Jesienią 1924 roku nie tylko „GK”, ale i ogólnopolska prasa („Przegląd Sportowy” i tygodnik „Stadjon”) donosiła o zwycięstwie Jerzego Czarnieckiego w pięcioboju wojskowo-sportowym o mistrzostwo przysposobienia rezerw Dowództwa Okręgu Korpusu X Wojska Polskiego w Przemyślu.
![](http://la.kielce.com.pl/wordpress/wp-content/uploads/skierczynski-212x300.jpg)
Marian Skierczyński jako żołnierz 4 Pułku Saperów w Sandomierzu przebiegł 100 m w 11,3 s. (zdjęcie z opracowania „Od Adamczaka do Zasłony. Leksykon lekkoatletów polskich okresu międzywojennego”)
W tabelach dziesięciu najlepszych w latach 20. w poszczególnych konkurencjach, opublikowanych w 2000 roku przez Komisję Statystyczną PZLA w opracowaniu pt. „Osiągnięcia polskiej lekkiej atletyki w 20-leciu międzywojennym”, nasz region reprezentują tylko żołnierze z jednostek w Sandomierzu i w Kielcach. Najwyższy poziom reprezentował Marian Skierczyński, który w 1923 roku przebiegł 100 m w 11,3 s i został sklasyfikowany na ósmym miejscu, a rok później był siódmy na 400 m z czasem 55,0 s. Pochodził on z Radomia, służył w stacjonującym wówczas w Sandomierzu 4 Pułku Saperów. W latach 1927-30, już jako zawodnik AZS Warszawa, zdobywał trzykrotnie mistrzostwo Polski w sztafecie 4×100 m. Na szóstej pozycji w 1923 roku znalazła się sztafeta 4×400 m stacjonującego w Kielcach 4 Pułku Piechoty Legionów. Blisko pierwszej dziesiątki był wspomniany już Jerzy Czarniecki, a także Mieczysław Mirkowski ze Skarżyska-Kamiennej, który w 1928 roku skoczył o tyczce 3,15 m, a rok później rzucił oszczepem 49,43 m.
W tabelach z lat 1920-29 umieszczamy zawodników z miejscowości, które obecnie znajdują się w granicach województwa świętokrzyskiego. Zdecydowana większość nie ma przynależności klubowej, reprezentują najczęściej szkoły, a także organizacje Sokoła i Związku Strzeleckiego z poszczególnych miast lub powiatów. Są wśród nich m.in. Jan Skład i Józef Leśkiewicz, którzy w drugiej połowie lat 20. rozpoczynali karierę, a w następnej dekadzie należeli do ścisłej krajowej czołówki. Pierwszy był uczniem Gimnazjum Humanistycznego w Sandomierzu. Już jako reprezentant AZS Warszawa w 1932 roku skoczył w dal 7,06 m i zdobył wicemistrzostwo Polski. Leśkiewicz, reprezentujący w naszym zestawieniu Gimnazjum w Jędrzejowie, ustanowił rekord Polski w rzucie młotem wynikiem 38,23 m w 1931 roku, a w następnym został mistrzem naszego kraju. Startował wówczas w barwach Cracovii. Jako zawodnik KSZO Ostrowiec w mistrzostwach Polski w 1933 roku zajął drugie miejsce w rzucie młotem i trzecie w rzucie oszczepem.
Zestawienie wyników z lat 20. sporządziliśmy głównie w oparciu o informacje prasowe. Nie jest oczywiście kompletne. W większości przypadków brakuje roczników i imion zawodników, często dat czy nawet miejsca zawodów. Zdajemy sobie sprawę, że nie są to tabele najlepszych rezultatów, ale tylko tych, które udało się ustalić. Uznajemy jednak, że lepsze takie zestawienie, niż żadne. Jeżeli dotrzemy do archiwalnych dokumentów czy innych źródeł, będziemy je uzupełniać.
Niniejszą publikacją rozpoczynamy publikację takich historycznych tabel. W grudniu zamieścimy wyniki z lat 1930-39, znacznie pełniejsze niż te z lat 20. Nie tylko wśród mężczyzn, ale także kobiet, które w tym zestawieniu reprezentowane są tylko przez cztery zawodniczki. Od 2016 roku planujemy publikowanie tabel z kolejnych lat po II wojnie światowej.
TABELE ŚWIĘTOKRZYSKICH LEKKOATLETÓW ZA LATA 1920-1929 |
||||
M ę ż c z y ź n i | ||||
100 m | ||||
11,3 | Marian SKIERCZYŃSKI | 1900 | 4 Pułk Saperów Sandomierz | 22.06.1923 Warszawa |
11,8 | Konstanty EIBEL | 1899 | 2 Pułk Piechoty Legionów Sandomierz | 16.08.1922 Przemyśc |
11,8 | Jan MAROWSKI | Gimnazjum Jędrzejów | 12.06.1927 Kielce | |
11,8 | Edward KARPETA | Skarżysko-Kamienna | 7.07.1928 Końskie | |
11,9 | Romuald BARGA | Lechia Kielce | 09.1923 Warszawa | |
12,0¹ | Jerzy CZARNIECKI | 1904 | Lechia Kielce | 8.09.1925 Kielce |
12,0 | GORZELEWSKI | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz | |
12,1 | Jan SZWAJA | Świt Jędrzejów | 7.06.1925 Kielce | |
12,2 | Włodzimierz BARGA | Sokół Kielce | 7.06.1925 Kielce | |
12,2 | Leon BIERNACKI | Tęcza Kielce | 7.06.1925 Kielce | |
12,2 | DRAB | 10.1927 Opatów | ||
¹– w kronice KS Lechia Kielce z lat 1920-27 znajdowała się informacja, że Jerzy CZARNIECKI był rekordzistą tego klubu z wynikiem 11,9 s; brak daty i miejsca uzyskania, nie znaleźliśmy też potwierdzenia w innych źródłach | ||||
200 m | ||||
25,0² | Jerzy CZARNIECKI | 1904 | Lechia Kielce | 29.09.1924 Przemyśl |
27,8 | Edmund WAHREN | 1898 | 4 Pułk Saperów Sandomierz | 14.08.1922 Warszawa |
27,8 | ŚLIWA | Policja | 06.1928 Kielce | |
² – w kronice KS Lechia Kielce z lat 1920-27 znajdowała się informacja, że Jerzy CZARNIECKI był rekordzistą tego klubu z wynikiem 24,2 s, brak daty i miejsca uzyskania, nie znaleźliśmy też potwierdzenia w innych źródłach | ||||
400 m | ||||
55,0 | Marian SKIERCZYŃSKI | 1900 | 4 Pułk Saperów Sandomierz | 8.09.1924 Łódź |
57,6e | Marian GUDERSKI | 1904 | 2 Dywizja Piechoty Kielce | 30.06.1923 Warszawa |
59,4 | POBOCHA | Policja | 06.1928 Kielce | |
800 m | ||||
2.20,0 | GEBLER | 4 Pułk Piechoty Legionów Kielce | 20.08.1923 Przemyśl | |
2,23,0 | kpt. MIZGALEWICZ | 4 Pułk Piechoty Legionów Kielce | 23.06.1926 Kielce | |
2.26,2 | Jan SZWAJA | Świt Jędrzejów | 7.06.1925 Kielce | |
2.28,0 | plut. SZEWCZYK | 4 Pułk Piechoty Legionów Kielce | 23.06.1926 Kielce | |
2.28,1 | Antoni KULAK | Związek Strzelecki Kielce | 7.06.1925 Kielce | |
2.32,0 | Adam KRÓLIKOWSKI | Kielce | 14.04.1928 Kielce | |
2.32,8 | Kazimierz PARANDYK | Związek Strzelecki Kielce | 3.05.1925 Kielce | |
2.33,4 | POBOCHA | Policja | 06.1928 Kielce | |
1500 m | ||||
4.38,0 | Jerzy ŻELICHOWSKI | Powiatowa Komenda Uzupełnień Pińczów | 28.09.1925 Przemyśl | |
5.30,0 | KUBICKI | Policja | 06.1928 Kielce | |
5.43,6 | Józef METRYKA | Związek Strzelecki Kielce | 14.04.1928 Kielce | |
3000 m | ||||
9.31,0 (?) | Józef METRYKA | Związek Strzelecki Kielce | 10.1927 Suchedniów | |
12,41,0 | Bronisław DUTKIEWICZ | Chęciny | 14.04.1928 Kielce | |
5000 m | ||||
17.30,0 | OBARA | 10.1927 Suchedniów | ||
18.38,0 | KUBICKI | Policja | 06.1928 Kielce | |
19.33,5 | OMELCZUK | 4 Pułk Saperów Sandomierz | 1923 | |
110 m pł | ||||
19,9 | Alojzy SAŁACIŃSKI | 1899 | 2 Pułk Piechoty Legionów Sandomierz | 18.08.1922 Przemyśl |
20,0 | Marian SKIERCZYŃSKI | 1900 | 4 Pułk Saperów Sandomierz | 7.09.1924 Łódź |
20,8 | SKIBA | Policja | 06.1928 Kielce | |
4×100 m | ||||
51,3 | LECHIA/SOKÓŁ Kielce | 25.07.1926 Kielce | ||
(J. LUDWIG – J.CZARNIECKI, 1904 – W. BARGA – S.NIKLAS) | ||||
55,0 | Sztafeta ze Skarżyska | 06.1928 Końskie | ||
4×400 m | ||||
4.04,7 | 4 Pułk Piechoty Legionów Kielce | 20.08.1923 Przemyśl | ||
(ŚWITLAK – SIEMIONAK – BARTOSIK – KAPŁAŃSKI) | ||||
wzwyż | ||||
1,70 | Edward KARPETA | Skarżysko-Kamienna | 7.07.1928 Końskie | |
1,66 | Mieczysław MIRKOWSKI | Skarżysko-Kamienna | 7.07.1928 Końskie | |
1,65 | CIAŚ | Końskie | 7.07.1928 Końskie | |
1,64 (?) | SZRETER | Jędrzejów | 14.08.1926 Jędrzejów | |
1,64 (?) | Mieczysław KOTOŃSKI | Seminarium Nauczycielskie Jędrzejów | 14.08.1926 Jędrzejów | |
1,62,5 | Jerzy CZARNIECKI | 1904 | Sokół Kielce | 14.04.1928 Kielce |
1,60 | Witold SZNUK | Sokół Ostrowiec | 06.1929 Radom | |
1,57 | ZWOLSKI (WOLSKI?) | 10.1927 Opatów | ||
1,55 | Stanisław NIEWIADOMSKI | Gimnazjum im. J. Śniadeckiego Kielce | 12.06.1927 Kielce | |
1,53 | PYZIK | Gimnazjum Stopnica | 06.1925 Stopnica | |
tyczka | ||||
3,15 | Mieczysław MIRKOWSKI | Skarżysko-Kamienna | 7.07.1928 Końskie | |
2,80 | Jerzy CZARNIECKI | 1904 | Lechia Kielce | 24.05.1925 Kielce |
2,75 | GORZELEWSKI | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz | |
2,73 | LECH | Gimnazjum Stopnica | 06.1925 Stopnica | |
2,64 | Jan WIERZBICKI | Sokół Kielce | 7.06.1925 Kielce | |
2,60 | Włodzimierz KUBACKI | Sokół Kielce | 7.06.1925 Kielce | |
2,50 | Józef LEŚKIEWICZ | 1907 | Gimnazjum Jędrzejów | 12.06.1927 Kielce |
2,35 | Jan SKŁAD | 1908 | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz |
w dal | ||||
6,29 | BASIKIEWICZ | ZHP Kielce | 21.07.1929 Poznań | |
6,11 | WOLSKI (ZWOLSKI?) | 10.1927 Opatów | ||
6,07 | Jerzy CZARNIECKI | 1904 | Sokół Kielce | 06.1928 Kielce |
6,04 | Edward KARPETA | Skarżysko-Kamienna | 06.1928 Końskie | |
5,98 | Stanisław NIEWIADOMSKI | Gimnazjum im. J. Śniadeckiego Kielce | 06.1928 Kielce | |
5,95 | Marian GUDERSKI | 1904 | 2 Dywizja Piechoty Kielce | 5.10.1924 Wilno |
5,93 | Marian SKIERCZYŃSKI | 1900 | 4 Pułk Saperów Sandomierz | 1923 |
5,85 | Konstanty EIBEL | 1899 | 2 Pułk Piechoty Legionów Sandomierz | 19.08.1923 Przemyśl |
5,85 | Jan SKŁAD | 1908 | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz |
5,72 | MAZURKIEWICZ | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz | |
5,51 | Jan MAROWSKI | Gimnazjum Jędrzejów | 12.06.1927 Kielce | |
kula | ||||
10,62 | Mieczysław JAGIELSKI | Sokół Kielce | 2.06.1929 Radom | |
10,58 | Józef LEŚKIEWICZ | 1907 | Gimnazjum Jędrzejów | 1926 |
10,18 | Franciszek SZWAJA | Jędrzejów | 14.04.1928 Kielce | |
10,03 | WOJCIECHOWSKI | Skarżysko-Kamienna | 14.04.1928 Kielce | |
10,00 | Mieczysław MIRKOWSKI | Skarżysko-Kamienna | 14.04.1928 Kielce | |
9,20 | Józef KASZA | 10.1928 Busko | ||
8,96 | TARNO | 10.1928 Sandomierz | ||
8,90 | KORSAK | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz | |
8,45 | BARAŃSKI | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz | |
8,45 | PIOTROWICZ | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz | |
5 kg | ||||
13,15 | Jan LUDWIG | Sokół Kielce | 25.07.1926 Kielce | |
12,31 | Józef LEŚKIEWICZ | 1907 | Gimnazjum Jędrzejów | 12.06.1927 Kielce |
dysk | ||||
33,04 | Mieczysław JAGIELSKI | Sokół Kielce | 2.06.1929 Radom | |
32,10 | TARNO | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz | |
31,01 | VORNOST | 10.1927 Opatów | ||
30,92 | Józef LEŚKIEWICZ | 1907 | Gimnazjum Jędrzejów | 12.06.1927 Kielce |
30,42 | ADAMCZYK | Policja | 06.1928 Kielce | |
30,04 | Jan SIKORSKI | Akademickie Koło Ziemi Kieleckiej | 14.04.1928 Kielce | |
30,00 | WOJCIECHOWSKI | Skarżysko-Kamienna | 06.1928 Końskie | |
28,76 | Franciszek SZWAJA | Jędrzejów | 14.04.1928 Kielce | |
28,70 | Jan NIESZYN | Seminarium Nauczycielskie Jędrzejów | 12.06.1927 Kielce | |
28,31 | por. DZIEWULAK | 4 Pułk Piechoty Legionów Kielce | 23.06.1926 Kielce | |
W kronice KS Lechia Kielce z lat 1920-27 znajdowała się informacja, że rekordzistą klubu w rzucie dyskiem był Romuald BARGA z wynikiem 30,50 m, brak daty i miejsca uzyskania, nie znaleźliśmy też potwierdzenia w innych źródłach | ||||
oszczep | ||||
49,43 | Mieczysław MIRKOWSKI | Skarżysko-Kamienna | 14.07.1929 Brześć | |
47,73 | Józef LEŚKIEWICZ | 1907 | Gimnazjum Jędrzejów | 12.06.1927 Kielce |
45,27 | Jan NIESZYN | 1909 | Seminarium Nauczycielskie Jędrzejów | 12.06.1927 Kielce |
43,70 | Edmund WAHREN | 1898 | 4 Pułk Saperów Sandomierz | 1923 |
42,37 | Aleksander STAWARZ | 1896 | 2 Pułk Piechoty Legionów Sandomierz | 15.08.1922 Przemyśl |
40,21 | FRONCZAK | 2 Pułk Piechoty Legionów Sandomierz | 20.08.1923 Przemyśl | |
38,21 | Romuald BARGA | Lechia Kielce | 26.08.1923 Warszawa | |
37,58 | Franciszek SZWAJA | Jędrzejów | 12.06.1927 Kielce | |
37,20 | Zdzisław BRODAWKO | Związek Strzelecki Kielce | 14.04.1928 Kielce | |
36,20 | Jerzy SOBOLEWSKI | Sokół Kielce | 7.06.1925 Kielce | |
36,00 | SAMSONOWICZ | Gimnazjum Sandomierz | 3.10.1926 Sandomierz | |
35,60 | ZAWADZIŃSKI | Gimnazjum Stopnica | 06.1925 Stopnica | |
Rzut granatem | ||||
trzonowym oburącz | ||||
73,67 | Stefan NIKLAS | Lechia Kielce | 7.06.1925 Kielce | |
69,68 | Bolesław ORKISZ | Sokół Kielce | 7.06.1925 Kielce | |
65,56 | Franciszek JELONKIEWICZ | Lechia Kielce | 7.06.1925 Kielce | |
jajowym | ||||
64,00 | plut. WOŹNIAK | 4 Pułk Piechoty Legionów Kielce | 23.06.1926 Kielce | |
62,52 | kpt. MIZGALEWICZ | 4 Pułk Piechoty Legionów Kielce | 23.06.1926 Kielce | |
60,70 | Piotr SOKÓŁ | Straż Pożarna | 20.09.1925 Wierzbnik | |
60,25 | KWIECIŃSKI | 10.1928 Sandomierz | ||
60,00 | Józef METRYKA | Związek Strzelecki Kielce | 5.06.1927 Kielce | |
K o b i e t y | ||||
60 m | ||||
9,2 | H. GŁUSZKÓWNA | Sokół Kielce | 2.06.1928 Radom | |
9,6 | Maria GŁUSZKÓWNA | Sokół Kielce | 2.06.1928 Radom | |
kula(5kg) | ||||
7,56 | Maria GŁUSZKÓWNA | Sokół Kielce | 2.06.1929 Radom | |
dysk | ||||
19,60 | ZYCHOWICZÓWNA | 10.1927 Suchedniów | ||
oszczep | ||||
18,25 | JAKÓBCZYKÓWNA | 10.1927 Suchedniów | ||
(?)– wynik wątpliwy | ||||
e – czas estymowany, ustalany na podstawie różnicy odległości | ||||
Opracowano na podstawie:
1. Publikacje książkowe Henryk Kurzyński, Stefan Pietkiewicz, Marian Rynkowski, Osiągnięcia polskiej lekkiej atletyki w 20-leciu międzywojennym 1920-1939, Komisja Statystyczna PZLA, Warszawa 2000; Henryk Kurzyński, Stanisław Pietkiewicz, Marian Rynkowski, Od Adamczaka do Zasłony. Leksykon lekkoatletów polskich okresu międzywojennego, Komisja Statystyczna PZLA, Warszawa 2004; Marek Michniak, Antoni Pawłowski, Świętokrzyska encyklopedia sportu, Kielce 2004; Zbigniew Moskwa, Kielecki sport z myszką, Kielce 2000. 2. Prasa regionalna i sportowa „Gazeta Kielecka” Kielce 1923 (nr 36, 39), 1924 (nr 23, 40), 1925 (nr 37, 43, 47, 74, 77), 1926 (nr 52, 61), 1927 (nr 44, 47); „Przegląd Sportowy” Kraków/Warszawa 1924 (nr 40), 1925 (nr 27), 1926 (nr 42), 1928 (nr 17, 26, 28), 1929 (nr 30); „Stadjon” Warszawa 1924 (nr 44), 1927 (nr 16, 34, 44, 48), 1928 (nr 17, 25, 27, 42, 44), 1929 (nr 30); „Słowo” Radom/Kielce 1923 (nr 133); „Opinja” Kielce 1928 (nr 86); Przewodnik Gimnastyczny „Sokół” Warszawa 1929 (nr 18). Jednodniówka 4-go Pułku Saperów, Sandomierz 1925 3. Inne źródła Materiały uzyskane od Andrzeja Sochy i Henryka Kurzyńskiego z Komisji Statystycznej PZLA; Maszynopis niepublikowanego opracowania Antoniego Pawłowskiego pt. „Maratończyk z Kielc wicemistrzem Polski. Lekka atletyka (1920-1939)”. |