Piłkarze Tęczy mistrzami okręgu. Tabele wyników z 1946 roku

W 1946 roku Adam Borchólski skoczył wzwyż 1,67 m (Archiwum rodzinne)

W 1946 roku Adam Borchólski skoczył wzwyż 1,67 m (Archiwum rodzinne)

W drugim powojennym roku wyraźnie zwiększyła się liczba imprez i zawodników uprawiających „Królową Sportu” na Kielecczyźnie. Jak informował w maju „Dziennik Powszechny”, na założycielskim posiedzeniu Wojewódzkiej Rady Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego profesor Gimnazjum im. Jana Śniadeckiego w Kielcach Jan Lachnik „domagał się stanowczo, aby przy każdym klubie sportowym powstały sekcje lekkoatletyczne, będące racjonalną zaprawą do wszystkich gałęzi sportu”.

I powstawały. M.in. w Radomiaku, której trenerem został Józef Jaworski, znany już przed wojną z występów w Prochu Pionki i radomskiej Broni. Zaliczał się w latach 30. do czołowych w naszym kraju wieloboistów. Uzyskiwał też dobre wyniki w rzutach dyskiem i oszczepem, w których to konkurencjach w mistrzostwach Polski w 1945 roku zajął piąte i szóste miejsce. Występował wówczas w barwach MKS Sopot.

Na pierwszych po wojnie w Radomiu zawodach lekkoatletycznych,18 maja 1946 roku, Jaworski uzyskał najlepszy wynik – 39,60 m w rzucie dyskiem. Był to wówczas trzeci, a na koniec sezonu ósmy rezultat w tabeli polskich dyskoboli.

W czerwcu pierwsze po wojnie zawody – mistrzostwa szkół średnich – rozegrano w Skarżysku-Kamiennej. Pchnięcie kulą, rzuty dyskiem i oszczepem wygrał niespełna 18-letni uczeń Gimnazjum Handlowego Bogdan Winiarski, późniejszy czołowy dyskobol naszego kraju, zasłużony trener i działacz skarżyskiego Granatu. Jak wspomina, głównym organizatorem tej imprezy był ksiądz Stanisław Michalski, prefekt w „Handlówce”, który sam pchał kulą prawie 10 m, grał w hokeja, siatkówkę i piłkę nożną.

Także w czerwcu lekkoatleci dwukrotnie rywalizowali w Kielcach. Na pierwszych zawodach 8 czerwca w dodatkowej próbie Stanisław Brzozowski z Lechii skoczył wzwyż 1,72 m. Wynik ten dał mu na koniec roku 13. lokatę w tabeli polskich skoczków.

„Dziennik Powszechny” informował, że podczas pokazowych zawodów 16 czerwca z okazji Święta Sportowego „niespodziewany był wynik biegu na 100 m, gdzie uzyskano wynik 11,4 sekundy, co stawia zwycięzcę w szeregu pierwszej dziesiątki zawodników ogólnopolskich.” Nazwiska jego autora jednak nie podano. Głównym „podejrzanym” wydaje się Maciej Piwowoński, uczeń Gimnazjum św. Stanisława Kostki i zawodnik Lechii, który tydzień wcześniej przebiegł 100 m w 11,8 s. Na 11,4 stać było również Zawielaka, sprintera WKS „Dąbrowszczak”. We wrześniu w wojskowych mistrzostwach w Warszawie uzyskał on 11,5 s.

W 1946 roku reprezentanci Kielecczyzny startowali przynajmniej w kilku imprezach ogólnopolskich. W lipcu lekkoatleci ze Skarżyska, występujący pod szyldem kolejowego klubu Ruch, dzielnie walczyli w zawodach z okazji 10-lecia DOKP w Lublinie. Odnieśli dwa zwycięstwa: w biegu na 3000 m Zalewski oraz w skoku w dal Edward Karpeta. W rozegranych pod koniec września mistrzostwach Polski ZHP w Krakowie najlepiej spisała się sztafeta 4×100 m kieleckich harcerzy, która zajęła trzecią lokatę z czasem 48,8 s.

W odbywających się w Warszawie eliminacjach do mistrzostw Europy w Oslo brał udział Marian Śliwiński z Ostrowca Świętokrzyskiego, mistrz Polski w chodzie na 50 km z 1938 roku. Tym razem maszerował na 10 km, pokonując ten dystans w lipcu w 68 min 15 s, a miesiąc później już w 58.18,4. Zwyciężał, ale do stolicy Norwegii nie pojechał, ponieważ PZLA wymagał uzyskania wyniku poniżej 50 minut.

Przygotowujący się do mistrzostw Europy czołowi polscy lekkoatleci startowali też w Radomiu i w Kielcach. Stało się to możliwe dzięki temu, że przebywali na obozie treningowym w Białobrzegach, którym kierował mieszkający tam Zygmunt Siedlecki, olimpijczyk z Los Angeles. 28 lipca w Radomiu Józef Rutkowski z AZS Poznań przebiegł 100 m w 10,8 s, co było pierwszym po wojnie wynikiem poniżej 11 s polskiego sprintera. Najlepszy rezultat roku w Polsce na 400 m uzyskał Adam Piaskowy z Cracovii – 51,2 s. Kielczanin Brzozowski skoczył wzwyż 1,70 m, zajmując trzecie miejsce.

Dzień później w Kielcach Stefan Adamczyk z Odry Wrocław skoczył w dal 6,90 m, a po 37,40 m rzuciły medalistki olimpijskie z DKS Łódź – Jadwiga Wajs-Grętkiewicz dyskiem i Maria Kwaśniewska oszczepem. Najlepszy rezultat roku w Polsce w skoku wzwyż uzyskał w dodatkowej próbie Jerzy Zwoliński ze stołecznej Syreny – 1,79 m.

Adam Borchólski należał też do czołówki tyczkarzy Kielecczyzny (Archiwum rodzinne)

Adam Borchólski należał też do czołówki tyczkarzy Kielecczyzny (Archiwum rodzinne)

Rok 1946 zapisał się w historii również tym, że rozegrano pierwsze w historii lekkoatletyczne mistrzostwa okręgu kieleckiego. Zawody odbyły się w niedzielę 1 września na stadionie WF i PW przy obecnej ul. Ściegiennego w Kielcach, gdzie teraz jest stadion piłkarski. Startowało około stu zawodników z czterech kieleckich klubów – Dąbrowszczaka, Lechii, Ludwikowa i Tęczy, a także z Radomiaka i Zrywu, stanowiącego reprezentację województwa Związku Walki Młodych. Pogoda nie dopisała, przeszkadzał deszcz i wiatr. Najlepsze wyniki uzyskano w biegu na 5000 m – zwycięzca Hrynkiewicz z Dąbrowszczaka miał 16.17,8, a drugi na mecie Durlik z Ludwikowa 16.25,8. Były to czasy na poziomie drugiej dziesiątki krajowej, lecz Komisja Statystyczna PZLA uznała je za wątpliwe. Wymienieni biegacze nie pobiegli już później na podobnym poziomie.

Z wyników, co do których nie było wątpliwości, na wyróżnienie zasługują rezultaty wspomnianego na początku Jaworskiego, który rzucił 38,50 m dyskiem i 48,25 m oszczepem.

W punktacji drużynowej mężczyzn mistrzostw okręgu zwyciężyła Tęcza, przed Dąbrowszczakiem i Radomiakiem. W tym pierwszym klubie dominowali zawodnicy, którzy uprawiali różne dyscypliny sportu, a najbardziej znani byli z występów w piłkarskiej drużynie, która jako mistrz okręgu kieleckiego walczyła w 1946 roku w drużynowych mistrzostwach Polski, a rok później była blisko awansu do reaktywowanej po wojnie I ligi. Bramkarz Tęczy Tadeusz Ksel jako lekkoatleta zdobył mistrzostwo okręgu w skoku w dal, wicemistrzostwo w biegach na 100 i 200 m oraz z klubowymi kolegami w sztafecie 4×100 m. Czołowy strzelec goli Zygmunt Florczyk wygrał skok o tyczce i pchnięcie kulą, był drugi w skoku wzwyż oraz w rzutach dyskiem oraz oszczepem.

W mistrzostwach tych nie startował prawoskrzydłowy Teczy Adam Borchólski, którego w listopadzie 1946 roku kapitan związkowy PZPN Henryk Reyman zaliczył do grona 40 najlepszych piłkarzy polskich, kandydatów do reprezentacji Polski. Ten bardzo wszechstronny sportowiec (odnosił sukcesy również w hokeju na lodzie oraz tenisie stołowym i ziemnym) w narodowej „jedenastce” ostatecznie nie wystąpił. Za to był prawdopodobnie pierwszym skoczkiem wzwyż z Kielecczyzny, który przeskoczył… siebie. Mierzył bowiem tylko 1,60 m, a podczas wspomnianych wyżej zawodów 8 czerwca 1946 roku, startując jeszcze w barwach Partyzanta Kielce, pokonał poprzeczkę zawieszoną na wysokości 1,67 m. W konkursowej rywalizacji pokonał nawet samego Brzozowskiego, przyszłego mistrza Polski, który zaliczył 1,63 m, a dopiero w dodatkowej próbie skoczył 9 cm wyżej. Borchólski należał też do czołowych sprinterów, tyczkarzy oraz oszczepników w Kielcach i województwie.

A wracając do pierwszych mistrzostw okręgu, to ich punktację drużynową wśród kobiet wygrał zdecydowanie ZWM-owski Zryw. Lekkoatletkom z Kielecczyzny w 1946 roku daleko było jednak do choćby średniego poziomu krajowego.

Tabele wyników lekkoatletów Kielecczyzny

w 1946 roku

K o b i e t y
60 m
10,1 KRZEMIEŃ Zryw Kielce 1.09 Kielce
10,3 KUŚMIDER Zryw Kielce 1.09 Kielce
10,4 Lidia FLORCZYK Tęcza Kielce 1.09 Kielce
100 m
15,8 Zenobia GÓRECKA Zryw Kielce 1.09 Kielce
16,4 SOCZÓWKA Zryw Radom 6.10 Radom
17,0 KUŚMIDER Zryw Kielce 1.09 Kielce
18,0 SŁOMIŃSKA Zryw Kielce 1.09 Kielce
200 m
34,2 Zenobia GÓRECKA Zryw Kielce 1.09 Kielce
34,8 SOCZÓWKA Zryw Radom 1.09 Kielce
38,5 DZIEDZIC Ludwików Kielce 1.09 Kielce
wzwyż
1,05 Zenobia GÓRECKA Zryw Kielce 1.09 Kielce
1,00 Lidia FLORCZYK Tęcza Kielce 1.09 Kielce
0,95 KRZEMIEŃ Zryw Kielce 1.09 Kielce
w dal
3,60 Zenobia GÓRECKA Zryw Kielce 1.09 Kielce
3,47 KRZEMIEŃ Zryw Kielce 1.09 Kielce
3,46 Lidia FLORCZYK Tęcza Kielce 1.09 Kielce
kula
7,74 Lidia FLORCZYK Tęcza Kielce 1.09 Kielce
7,54 Zenobia GÓRECKA Zryw Kielce 1.09 Kielce
6,20 SOCZÓWKA Zryw Radom 1.09 Kielce
dysk
20,90 SOWIŃSKA Ludwików Kielce 1.09 Kielce
17,85 DZIEDZIC Ludwików Kielce 1.09 Kielce
17,35 KASIURA Ludwików Kielce 1.09 Kielce
M ę ż c z y ź n i
100 m
11,5 ZAWIELAK WKS Dąbrowszczak Kielce 26.09 Warszawa
11,8 Maciej PIWOWOŃSKI 28 Lechia Kielce 8.06 Kielce
11,9 Henryk TUMIŁOWICZ Zryw Radom 18.05 Radom
12,0 WIĘCASZEK Radomiak 18.05 Radom
12,0 Roman BĄK 28 Gimnazjum Handlowe Skarżysko 06 Skarżysko
12,0 KIESZKOWSKI Radomiak 6.10 Radom
12,1 Adam BORCHÓLSKI 20 Partyzant Kielce 8.06 Kielce
12,4 Tadeusz KSEL Tęcza Kielce 1.09 Kielce
12,5 SZOSTKIEWICZ Gimnazjum Pionki 6.10 Radom
200 m
25,5 Henryk TUMIŁOWICZ Zryw Radom 1.09 Kielce
26,0 Tadeusz KSEL Tęcza Kielce 1.09 Kielce
26,1 Wiesław KURZYK Tęcza Kielce 1.09 Kielce
400 m
55,7 Henryk TUMIŁOWICZ Zryw Radom 07 Radom
59,0 Ryszard ZARĘBSKI HKS Zawisza Radom 6.10 Radom
59,4 KAMIŃSKI WKS Dąbrowszczak Kielce 1.09 Kielce
60,7 ZIEJA Zryw Radom 18.05 Radom
60,8 SNOPEK Ruch Skarżysko 21.07 Lublin
61,4 WAGLEWSKI Gimnazjum Handlowe Skarżysko 06 Skarżysko
63,2 ZALEWSKI Ruch Skarżysko 21.07 Lublin
65,0 PIETRZAK Tęcza Kielce 1.09 Kielce
800 m
2.19,0 KOSIŃSKI Radomiak 18.05 Radom
2.19,3 MAŁECKI Radomiak 1.09 Kielce
2.21,0 GRELA RKS Radom 18.05 Radom
2.21,2 Edward RADOMSKI Tęcza Kielce 1.09 Kielce
2,21,9 Kazimierz SŁAWIŃSKI Tęcza Kielce 1.09 Kielce
2.23,7 Henryk TUMIŁOWICZ Zryw Radom 6.10 Radom
2.26,0 KĄTNY Radomiak 18.05 Radom
2.27,6 FIJAŁKOWSKI HKS Zawisza Radom 6.10 Radom
2.31,0 Jan FRANDOFERT 28 Lechia Kielce 8.06 Kielce
2.36,0 STANKIEWICZ Tęcza Kielce 8.06 Kielce
1500 m
4.50,6 MAŁECKI Radomiak 1.09 Kielce
4.50,9 GOLASZEWSKI WKS Dąbrowszczak Kielce 1.09 Kielce
4.51,9 HRYNKIEWICZ WKS Dąbrowszczak Kielce 1.09 Kielce
4.54,0 Edward RADOMSKI Zryw Kielce 8.06 Kielce
4.59,0 Kazimierz SŁAWIŃSKI Tęcza Kielce 8.06 Kielce
3000 m
10.18,9 MAŁECKI Radomiak 6.10 Radom
10.20,0 ZALEWSKI Ruch Skarżysko 21.07 Lublin
10.55,0 PIETRZYKOWSKI RKS Radom 18.05 Radom
11.05,0 Henryk JĘDRA Zryw Radom 18.05 Radom
11.25,5 WRÓBLEWSKI Szkoła Przemysłowa Radom 6.10 Radom
5000 m
16.17,8* HRYNKIEWICZ WKS Dąbrowszczak 1.09 Kielce
16.25,8* DURLIK Ludwików Kielce 1.09 Kielce
16.39,2* Edward RADOMSKI Tęcza Kielce 1.09 Kielce
* – wyniki uznane przez Komisję Statystyczną PZLA za wątpliwe
4×100 m
48,8 ZHP Kielce 29.09 Kraków
(STRADOWSKI – Wiesław KURZYK – Stanisław KOWAL, 28 – Maciej PIWOWOŃSKI, 28)
50,2 WKS DĄBROWSZCZAK Kielce 1.09 Kielce
(PAWLASZCZYK – ZAWIELAK – MONDASIK – LICHOCKI)
50,4 TĘCZA Kielce 1.09 Kielce
(Tadeusz KSEL – PĘCZEK – Wiesław KURZYK – PIETRZAK)
50,8 LECHIA Kielce 1.09 Kielce
(Maciej PIWOWOŃSKI, 28 – Jan ŁĘSKI, 19 –Wacław  WOŹNIAK – Stanisław KOWAL, 28)
sztafeta olimpijska (800 – 400 – 200 – 100 m)
3.52,8 RADOMIAK Radom 18.05 Radom
(MAŁECKI – Józef JAWORSKI, 14 – KIESZKOWSKI – WIĘCASZEK)
3.53,0 RADOM (międzyklubowa) 18.05 Radom
(GRELA – Henryk TUMIŁOWICZ – OSIŃSKI – SIUDZIŃSKI)
3.59,7 WKS DĄBROWSZCZAK I Kielce 1.09 Kielce
(GOLASZEWSKI – KAMIŃSKI – PAWLASZCZYK – ZAWIELAK)
4.10,5 WKS DĄBROWSZCZAK II Kielce 1.09 Kielce
(MANIAK – LICHOCKI – MICHALSKI – MONDASIK)
4.12,2 TĘCZA Kielce 1.09 Kielce
(Kazimierz SŁAWIŃSKI – PIETRZAK – PĘCZEK – Zygmunt FLORCZYK,18)
chód 10 000 m
58.18,4 Marian ŚLIWIŃSKI 19 KSZO Ostrowiec 10.08 Warszawa
wzwyż
1,72 Stanisław BRZOZOWSKI 29 Lechia Kielce 8.06 Kielce
1,68 SIUDZIŃSKI Radomiak 18.05 Radom
1,67 Adam BORCHÓLSKI 20 Partyzant Kielce 8.06 Kielce
1,60 Kazimierz SŁAWIŃSKI Tęcza Kielce 8.06 Kielce
1,58 Józef JAWORSKI 14 Radomiak 18.05 Radom
1,56 Antoni GELLER  20 Gimnazjum Ogólnokształcące Skarżysko 06 Skarżysko
1,55 Edward KARPETA Ruch Skarżysko 21.07 Lublin
1,53 Zygmunt FLORCZYK 18 Tęcza Kielce 8.06 Kielce
1,46 Stanisław WIŚNIEWSKI HKS Zawisza Radom 6.10 Radom
1,43 KUCZAŁEK Zryw Radom 18.05 Radom
tyczka
2,80 Zygmunt FLORCZYK 18 Tęcza Kielce 8.06 Kielce
2,60 Adam BORCHÓLSKI 20 Partyzant Kielce 8.06 Kielce
2,60 Józef JAWORSKI 14 Radomiak 1.09 Kielce
2,60 Jan LIPCZEWSKI 17 Tęcza Kielce 1.09 Kielce
2,50 Tadeusz KSEL Tęcza Kielce 8.06 Kielce
w dal
6,00 Tadeusz KSEL Tęcza Kielce 1.09 Kielce
5,85 ZAWIELAK WKS Dąbrowszczak Kielce 1.09 Kielce
5,77 Edward KARPETA Ruch Skarżysko 21.07 Lublin
5,75 Maciej PIWOWOŃSKI 28 Lechia Kielce 1.09 Kielce
5,73 WIĘCASZEK Radomiak 18.05 Radom
5,60 Stanisław KOWAL 28 Lechia Kielce 1.09 Kielce
5,58 SIUDZIŃSKI Radomiak 1.09 Kielce
5,55 Zygmunt FLORCZYK 18 Tęcza Kielce 1.09 Kielce
5,52 Stanisław BRZOZOWSKI 29 Lechia Kielce 8.06 Kielce
5,42 Adam BORCHÓLSKI 20 Partyzant Kielce 8.06 Kielce
kula
11,32 STRADOWSKI Lechia Kielce 8.06 Kielce
11,22 Zygmunt FLORCZYK 18 Tęcza Kielce 8.06 Kielce
10,79 Antoni GELLER  20 Ruch Skarżysko 21.07 Lublin
10,35 Józef JAWORSKI 14 Radomiak 18.05 Kielce
10,30 Bogdan WINIARSKI 28 Ruch Skarżysko 21.07 Lublin
10,26 SZTOBRYN Radomiak 18.05 Radom
10,10 SNOPEK Ruch Skarżysko 21.07 Lublin
9,72 KOBZA RKS Radom 18.05 Radom
9,59 SIUDZIŃSKI Radomiak 6.10 Radom
9,57 Stanisław WIŚNIEWSKI HKS Zawisza Radom 6.10 Radom
dysk
39,60 Józef JAWORSKI 14 Radomiak 18.05 Radom
34,10 SZTOBRYN Radomiak 18.05 Radom
33,65 Zygmunt FLORCZYK 18 Tęcza Kielce 1.09 Kielce
32,80 STRADOWSKI Lechia 1.09 Kielce
32,00 Bogdan WINIARSKI 28 ZHP Kielce 29.09 Kraków
30,73 SIUDZIŃSKI Radomiak 18.05 Radom
28,05 MICHALSKI Radom 21.07 Lublin
22,73 WOJDALA Szkoła Przemysłowa Radom 6.10 Radom
oszczep
48,25 Józef JAWORSKI 14 Radomiak 1.09 Kielce
43,55 Adam BORCHÓLSKI 20 Partyzant Kielce 8.06 Kielce
42,27 Zygmunt FLORCZYK 18 Tęcza Kielce 1.09 Kielce
39,82 Tadeusz KSEL Tęcza Kielce 1.09 Kielce
39,10 ULASIEWICZ niestowarzyszony Radom 18.05 Radom
38,76 Bogdan WINIARSKI 28 Gimnazjum Handlowe Skarżysko 06 Skarżysko
35,50 DZIEDZIC Tęcza Kielce 8.06 Kielce
29,80 WOJDALA Szkoła Przemysłowa Radom 6.10 Radom
Opracowano na podstawie:

1. „Dziennik Powszechny”, Radom – Kielce 1946, nr 88, 137, 138, 145, 164, 167, 171, 186, 196, 200, 206, 209, 229, 245, 248, 277, 312;

2. „Głos Narodu”, Częstochowa 1946, nr 183, 212;

3. „Gazeta Lubelska”, Lublin 1946, nr 200;

4. „Dziennik Polski”, Kraków 1946, nr 268;

5. Henryk Kurzyński, Janusz Rozum z zespołem, Polska lekkoatletyka w latach 1945-1960. Tabele, Komisja Statystyczna PZLA, Warszawa 2014;

6. Marek Michniak, Antoni Pawłowski, Świętokrzyska Encyklopedia Sportu, Kielce 2004;

7. Wyniki zawodów 8 czerwca 1946 roku (maszynopis w posiadaniu Ryszarda Borchólskiego);

8. Informacje uzyskane od Bogdana Winiarskiego i Antoniego Pawłowskiego.